Báo cáo nhanh Sơn La

Kết quả giám sát Dự án sửa chữa và nâng cao an toàn đập (WB8),

tỉnh Sơn La

Thực hiện: Tư vấn Giám sát độc lập bên thứ 3, bao gồm cả kiểm toán nội bộ (ISC)

(Kèm theo Văn bản số /CPO-WB8 ngày /5/2019 của Ban CPO)

I. GIÁM SÁT THỰC HIỆN DỰ ÁN:

Thông tin chung:

Tiểu dự án WB8 tỉnh Sơn La đang triển khai thi công đồng loạt bao gồm 7 hồ chứa các loại Hồ Bản Ỏ, hồ Noong Chạy, hồ Huổi Nhả – Khơ Mú, hồ Xa Căn, hồ Xum Lo, hồ Bản Củ, hồ Nà Bó. Khối lượng thi công ước đạt 80% khối lượng của tiểu dự án. Ban quản lý dự án đã có cơ cấu tổ chức với đầy đủ các bộ phận chuyên trách. TVGS thuê đơn vị TVGS riêng biệt có đủ tư cách pháp nhân.

I.1. THIẾT KẾ, THI CÔNG:

a. Hồ sơ thiết kế

Về hồ sơ thiết kế: Toàn bộ hồ sơ thiết kế đã được thông qua thấm tra, thấm định và phê duyệt.

– Thành phần hồ sơ tuân thủ đầyđủ theo trình tự được qui định trong khung an toàn đập và theo các quy chuẩn của Việt Nam hiện hành (Báo cáo an toàn đập, kế hoạch hành động cho các đập, hồ sơ lập dựán, hồ sơ thiết kế BVTC).

– Chất lượng hồ sơ: Xem xét nhanh hồ sơ thiết kế BVTC đoàn TVGS độc lập bên thứ 3 có đánh giá các hạng mục như sau:

+ Hồ sơ thiết kế của tất cả các đâp thiên về an toàn, thiếu phụ lục tính toán ổn định, kết cấu cần bổ sung theo quy định để hoàn thiện hồ sơ.

a) Về cơ cấu của PPMU

Có đầyđủ các quyếtđịnh bổ nhiệm và phân công công tác cho từng thành viên.

b) Công tác thi công ngoài hiện trường

Đoàn TVGS (ISC) đã tiến hành kiểm tra hồ Bản Củ 1, bản Củ 2 và hồ Xum Lo.

Hồ Bản Củ 1, 2

– Các công việc đã triển khai thi công theo hồ sơ thiết kế bao gồm: (1) Đập đất: đắp áp trúc phía hạ lưu để mở rộng mặt đập, gia cố trồng cỏ mái hạ lưu trong khung bê tông lục lăng, thoát nước hạ lưu kiểu áp mái. Gia cố mái thượng lưu bằng BTCT đổ tại chổ, đổ bê tông mặt đập (2) Tràn xả lũ+tiêu năng, (3) phá bỏ cống lấy nước cũ và làm lại cống mới, (4) Xây dựng đường quản lý vận hành.5) Hoàn trả đường thi công.6) Bố trí thiết bị quan trắc.7) Xây dựng nhà quản lý vận hành cụm công trình bố trí tại hồ Xum Lo.

– Các công việcđã vàđang thực hiện tại thờiđiểm kiểm tra: Tại thời điểm kiểm tra, các hạng mục công việc đã hoàn thành cống lấy nước và tràn xả lũ Bản Củ 1.Đang thi công đập đất, gia cố mái thượng hạ lưu và tràn xả lũ Bản Củ 2.

– Về tiến độ thi công thực tế so với tiến độ trong hợp đồngđã kí: tiến độ thi công thực tế vượt so với tiến độ thi công trong hợp đồng.

– Về công tác hồ sơ QLCL thi công công trình: Về cơ bản hồ sơ QLCL đạt yêu cầu, trình bày khoa học, tuy nhiên cần bổ sung để hoàn thiện hồ sơ theo các ý kiến như sau:

+ Kiểm tra thống nhất đối tượng nghiệm thu giữa nhật ký thi công, Biên bản nghiệm thu công việc, biên bản lấy mẫu và thí nghiệm bê tong.

+ Nhật ký thi công: Bổ sung các thông tin của dự án, các đơn vị thi công, tư vấn giám sát. Trong một số ngày thi công, đề nghị bổ sung thêm nhận xét về công tác vệ sinh môi trường và an toàn lao động. và phải có đầy đủ chữ ký của các bên

+ Bổ sung các biên bản lấy mẫu thí nghiệm, ván khuôn thép của các cấu kiện bê tông đúc sẵn.

+ Đối với các hạng mục BTCT chỉ có thí nghiệm R7, chưa có thí nghiệm bê tông R28, cần bổ sung biên bản nghiệm thu bê tông sau khi có R28.

+ Kiểm tra ngày tháng trong biên bản và nhật ký thi công cho phù hợp.

– Về chất lượng thi công:

+ Mối nối thép chịu lực của tràn chưa đúng kỹ thuật (thiếu chiều dài nối chồng, mối nối bố trí liên tục). đã đề nghị chỉnh sửa tại hiện trường.

– Về công tác an toàn lao động:

+ Công nhân thi công đã có các đồ bảo hộ (mũ, giày, găng tay…).

– Về TVGS: Tại thờiđiểm kiểm tra đơn vị TVGS đã có một người,

Hồ Xum Lo

– Các công việc đã triển khai thi công theo hồ sơ thiết kế bao gồm: (1) Đập đất: đắp áp trúc phía hạ lưu để mở rộng mặt đập, gia cố trồng cỏ mái hạ lưu trong khung bê tông lục lăng, thoát nước hạ lưu kiểu áp mái. Gia cố mái thượng lưu bằng BTCT đổ tại chổ, đổ bê tông mặt đập (2) Tràn xả lũ+tiêu năng, (3) phá bỏ cống lấy nước cũ và làm lại cống mới, (4) Xây dựng đường quản lý vận hành.5) Bố trí thiết bị quan trắc.6) Xây dựng nhà quản lý vận hành cụm công trình bố trí tại hồ Xum Lo.

– Các công việcđã vàđang thực hiện tại thờiđiểm kiểm tra: Tại thời điểm kiểm tra, các hạng mục công việc đã hoàn thành cống lấy nước, đắp áp truc đập đất, gia cố mái thượng lưu.Đang thi công tràn xả lũ, gia cố mái hạ lưu và đường vận hành, nhà quản lý chưa thi công

– Về tiến độ thi công thực tế so với tiến độ trong hợp đồngđã kí: tiến độ thi công thực tế vượt so với tiến độ thi công trong hợp đồng.

– Về công tác hồ sơ QLCL thi công công trình: Vì tất cả các hồ là một gói thầu nên những phần này như nhận xét chung ở hồ Bản Củ.

– Về chất lượng thi công:

+ Bê tông mặt đập tương đối phẳng phiu, được bảo dưỡng thường xuyên, nhìn chung không có vấn đề gì lớn.

– Về công tác an toàn lao động:

+ Công nhân thi công đã có các đồ bảo hộ (mũ, giày, găng tay…).

Về TVGS: Tại thờiđiểm kiểm tra đơn vị TVGS đã có một người,

I.2. ĐẤU THẦU VÀ QUẢN LÝ HỢP ĐỒNG:

1. Thực trạng:

a. Đấu thầu:

– TV và phi TV: Đã thực hiện xong 6/6 gói thầu

– XL: 100% gói thầu đã được trao thầu.

b. Quản lý hợp đồng:

Giá trị giải ngân đạt khoảng 76,232 tỷ đồng/Tổng giá hợp đồng 132,383 tỷ đồng.

Trong đó:

– TV và phi TV: Có 6/6 gói thầu TV đã thanh toán 6,490 tỷ.

– XL: đã thanh toán 69,742 tỷ.

2. Một số phát hiện.

a. Đấu thầu:

– Công tác tập hợp hồ sơ, các tài liệu pháp lý đấu thầu đầy đủ và khoa học.

– Gói thầu XL sự cạnh tranh trong đấu thầu chưa cao nguyên nhân do để gía trị gói thầu lớn nên ít nhà thầu có thể tham gia được. Do vậy phải liên danh tới 5 nhà thầu mới thực hiện được.

b. Quản lý hợp đồng:

+ Tiến độ và chất lượng:

– So với tiến độ trong HXĐT thì các công trinh này đáp ứng tiến độ.

– Thanh toán: Các gói thầu: Tuân thù và đảm bảo các quy định.

+ ATLĐ và VSMT: Xem nhận xét của CG giám sát thi công và CG môi trường.

II. KIỂM TOÁN NỘI BỘ:

1. Thực trạng

Tiểu dự án WB8 tỉnh Sơn La đang triển khai thi công bao gồm 07 hồ các loại.

Tổng giá trị giải ngân lũy kế đến 31/12/2018 là 76.232,74 triệu đồng.

Cơ cấu tổ chức kế toán bao gồm 01 kế toán trưởng và thủ quỹ, kế toán viên.

Hệ thống Báo cáo tài chính và sổ sách kế toán đầy đủ theo quy định.

2. Phát hiện, nguyên nhân, giải pháp xử lý.

b. Phát hiện

– Đơn vị ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ chưa phù hợp với quy định tại Thông tư 195/2012/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư.

Khi thanh toán cho các nhà thầu, Ban quản lý chưa phản ánh tỷ giá thanh toán ngoại tệ theo tỷ giá theo phương pháp giá bình quân gia quyền.

Do đó, tại 31/12/2018 khoản mục Tiền gửi ngân hàng phản ánh thiếu số tiền 1.701.820.126 đồng. Đồng thời trên Bảng cân đối kế toán tổng tài sản/ Tổng nguồn vốn của dự án bị thiếu tương ứng 1.701.820.126 đồng.

c. Nguyên nhân

Do đơn vị chưa Khi thanh toán cho các nhà thầu, Ban quản lý chưa phản ánh tỷ giá thanh toán ngoại tệ theo tỷ giá theo phương pháp giá bình quân gia quyền theo quy định.

d. Giải pháp

Ban Quản lý cần thực hiện theo quy định tại Điều 13. Hướng dẫn kế toán áp dụng cho Ban quản lý dự án đầu tư, Thông tư 195/2012/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư. Theo đó, phần nội dung hướng dẫn hạch toán tài khoản Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái quy định:

“Số chênh lệch tăng tỷ giá (hoặc giảm) phát sinh trong kỳ được phản ánh trên Tài khoản 413 “Chênh lệch tỷ giá hối đoái” được bù trừ giữa số tăng và số giảm và theo dõi luỹ kế đến thời điểm dự án, tiểu dự án, công trình, hạng mục công trình hoàn thành bàn giao”

Ban quản lý cần hạch toán bổ sung bút toán về Chênh lệch tỷ giá cho phù hợp quy định. Bút toán điều chỉnh: Phản ánh tăng tiền gửi ngân hàng, tăng khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái số tiền 1.701.820.126 đồng.

Nợ TK 1122/ Có TK 413: số tiền 1.701.820.126 đồng.

III. GIÁM SÁT VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN TOÀN MÔI TRƯỜNG & XÃ HỘI.

III.1. VỀ TÁI ĐỊNH CƯ:

1. Thực trạng

1. Tiểu dự án tỉnh Sơn Lacó 7 hồ nằm trên địa bàn của hai huyện Mai Sơn và Thuận Châu hiện đang trong quá trình triển khai thi công.

2. Trong hai ngày 6 và 7 tháng 5/2019, tư vấn tái định cư ISC đã tới làm việc tại Ban quản lý dự án tỉnh Sơn La và đi thực địa tại hồ Củ 1 và Củ 2 xã Chiềng Ban và hồ Xum Lo xã Chiềng Mung.

3. Tư vấn đã đi thực địa tại các hồ nói trên và đã gặp gỡ trao đổi với lãnh đạo thôn và đại diện các hộ BAH. Chủ trương của tỉnh Sơn La là vận động các hộ dân hiến đất phục vụ triển khai dự án. Căn cứ Biên bản họp về việc Triển khai công tác đền bù GPMB công trình Sửa chữa và Nâng cao an toàn đập ngày 12/11/2018 giữa Đại diện Chủa đầu tư (PPMU Sơn La) và Đại diện UBND huyện Mai Sơn và UBND các xã Nà Bó, Chiềng Ban, Chiềng Cằm, Mường Bon, Chiềng Mung và đại diện các hộ dân đã nhất trí ủng hộ việc đầu tư công trình, đầu tư các tuyến đường bê tông quản lý hồ và nhân dân nhất trí tự nguyện hiến đất và tài sản bị ảnh hưởng trên đất để đảm bảo đủ rộng mặt đường như đã được phê duyệt. Không có mồ mả quanh khu vực công trình phải di dời, không phải tái định cư.

4. Đối với hồ Noong Chạy, xã Muổi Nọi, huyện Thuận Châu hiện đang triển khai thi công dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 5/2019. Hội đồng bồi thường huyện đã hoàn thành việc chi trả đền bù cho các hộ BAH. Có tổng số 39 hộ BAH với số tiền đền bù là 432.609.100 đồng, tổng diện tích thu hồi là 7.925,7 m2 trong đó đất trồng lúa nước là 511m2 , đất trồng cây lâu năm là 7.414,7m2. Không có mồ mả quanh khu vực công trình phải di dời, không phải tái định cư.

2. Phát hiện, nguyên nhân, giải pháp xử lý.

a. Công bố thông tin và tham vấn cộng đồng:

5. Quy trình công bố thông tin và tham vấn cộng đồng tuân thủ theo yêu cầu của WB, các hộ dân bị ảnh hưởng đã được họp tham vấn tại UBND xã/thôn. Có hai nhóm dân tộc là người Kinh và Thái nên ngôn ngữ khi tham vấn được sử dụng cả tiếng Kinh và tiếng Thái.

6. Không phát tờ thông tin dự án theo yêu cầu trong chính sách an toàn của WB. Việc công bố thông tin được thực hiện trên hệ thống loa truyền thanh của xã và qua các cuộc họp dân.

b. Kiểm kê tài sản bị thiệt hại và lập phương án bồi thường và chi trả tiền bồi thường

7. Đơn vị thực hiện công tác giải phóng mặt bằng là Trung tâm quỹ đất của huyện Thuận Châu đã thực hiện kiểm kê, lập phương án bồi thường. Thời gian khảo sát, lập bản đồ địa chính thửa đất và kiểm đếm từ ngày 23/1/2019 đến ngày 23/4/2019. Tháng 4/2019, nhà thầu thi công đã ứng tiền để chi trả đền bù cho các hộ BAH.

c. Hỗ trợ, ổn định nâng cao đời sống

8. Tư vấn đã đi thực tại các hồ Củ 1, Củ 2, Xum Lo và ghi nhận được tại các công trình đó thì nhà thầu đã chú trọng tuyển dụng người dân địa phương đặc biệt là các hộ BAH (hiến đất) vào làm việc các công việc phù hợp với mức lương đã thỏa thuận.

d. Giám sát nội bộ

9. PPMU Sơn La cử cán bộ chuyên trách tham gia phối hợp với Hội đồng Đền GPMB, để nắm bắt vấn đề báo cáo giám đốc dự án và đưa thông tin vào các báo cáo tiến độ định kỳ.

10. Cán bộ chuyên trách của PPMU không có biểu mẫu, giám sát nội bộ: cán bộ giao ban và phối hợp cùng Hội đồng bồi thường huyện nếu có phát sinh thì báo cáo với GĐW8 của PPMU để xuống giải quyết.

e. Hỗ trợ người dễ bị tổn thương và ổn định nâng cao đời sống

11. Tất cả 39 hộ BAH nhận tiền đền bù đều là dân tộc Thái, tỉnh không có chính sách riêng cho các hộ này theo yêu cầu chính sách an toàn của Ngân hàng Thế giới (WB), họ được hưởng chế độ theo các chương trình chung của nhà nước và của tỉnh.

12. Các khoản hỗ trợ ổn định nâng cao đời sống đã được tính thành tiền và đưa vào đơn giá đền bù, không có chương trình riêng.

f. Khiếu kiện, khiếu nại

13. Vì người dân hiến đất nên họ có những yêu cầu đối với nhà thầu thi công. Nếu không được nhà thầu thi công hỗ trợ thì họ sẽ gây khó khăn cho nhà thầu ví dụ rào đường, không cho xe chở vật liệu vào công trình v.v…

g. Các vấn đề khác tại PPMU

14. Về năng lực cán bộ PPMU Sơn La: Các vấn đề chính sách an toàn chưa được chú trọng và chưa được các cơ quan thực hiện hiểu rõ.

15. PPMU Sơn La giao một cán bộ chuyên trách về mảng chính sách an toàn

16. Việc lưu trữ văn bản giấy tờ: được cán bộ chuyên trách làm tốt. Hồ sơ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của công trình hồ Noong Chạy hiện đang được lưu trữ tương đối đầy tại PPMU.

III.2. GIỚI VÀ DÂN TỘC THIỂU SỐ:

1. Thực trạng

a. Kết quả 1: Nâng cao an toàn đập, cải thiện điều kiện thủy lợi

1.1.1. Các chỉ số đã đạt

– Tất cả các TDA đều: Không thuê lao động trẻ em. Thực tế khảo sát không thấy có trẻ em tham gia lao động và trong hợp đồng thi công giữa nhà thầu và Ban QLDA cũng đã đề cập đến điều khoản này

– Tất cả các TDA Lao động nam và nữ sẽ nhận được tiền công lao động như nhau cho cùng một loại công việc; Tiền công giao động từ 180-280 nghìn/ngày, chưa bao gồm tiền ăn trưa. Tuỳ từng mức độ công việc khác nhau mà mức lương sẽ khác nhau

– Đã có tuyển lao động là các hộ bị ảnh hưởng được tham gia lao động phổ thông. Những hộ gia đình bị ảnh hưởng ngay gần khu hồ đập nếu có nhu cầu lao động phổ thông thường được các nhà thầu tuyển dụng.

1.1.2. Các chỉ số chưa đạt/chưa thực hiện:

– Chưa có số liệu thống kê về việc ưu tiên hộ nghèo, hộ dễ bị tổn thương tham gia vào lao động phổ thông. Chưa có sự kết nôi giữa nhà thầu và chính quyền địa phương các xã

b. Kết quả 2: Tăng cường năng lực cho người dân để khai thác lợi thế của tiểu dự án

Chưa thực hiện hoạt động của kết quả này để đạt Tối thiểu 30% phụ nữ tham gia vào các buổi học khuyến nông

c. Kết quả 3: Nâng cao nhận thức về các tệ nạn xã hội tiềm năng cho các đối tượng dễ bị tổn thương

– Chưa thực hiện: Chương trình phòng chống HIV/AIDS và buôn bán người:

– Chưa thực hiện: Chương trình giảm thiểu rủi ro dựa vào cộng đồng: Thông tin về giảm thiêu rủi ro sẽ được chuyển tới các xã, thôn BAH bởi dự án sử dụng phương pháp tiếp cận có sự tham gia với trọng tâm là các hộ nghèo và các hộ dễ bị tổn thương (ví dụ nhóm người DTTS, hộ gia đình có chủ hộ là nữ, hộ có người già, người tàn tật)

– Chưa thực hiện: Các tài liệu, thông tin phải phù hợp về ngôn ngữ, văn hóa và giới, đặc biệt cần phải dịch ra nhiều thứ tiếng dân tộc tùy thuộc vào từng vùng;

– Chưa thực hiện: Hội phụ nữ, đại diện trung tâm phòng chống HIV/AIDS và xã sẽ đào tạo các tuyên truyền viên cho mỗi xã/thôn trong vùng dự án.

– Chưa thực hiện: Chương trình sẽ được thực hiện tại các thôn và trong phiên chợ thông qua phân phát tài liệu dự án, tài liệu về chương trình và sử dụng loa phóng thanh

Chương trình giảm thiểu nguy cơ trong quá trình xây dựng:

– Chưa thực hiện: PMU và nhà thầu sẽ phối hợp chặt chẽ với các dịch vụ y tế ở xã, huyện để triển khai các chương trình nâng cao nhận thức, đào tạo, phòng, chuẩn đoán và điều trị bệnh cho người lao động.

– Chưa thực hiện: Tất cả các chương trình và tài liệu được xây dựng có lồng ghép các vấn đề giới, bao gồm tính dễ bị tổn thương và nhu cầu của nam và nữ.

– Chưa thực hiện: Nhà thầu sẽ: Triển khai các chương trình tăng cường nhận thức cho người lao động và cộng đồng bao gồm thông tin, giáo dục, tuyên truyền đề cập đến vấn đề lây nhiễm HIV và hướng dẫn các biện pháp phòng ngừa.

– Chưa thực hiện: Tư vấn miễn phí và khuyến khích người lao động xét nghiệm HIV để đảm bảo rằng tất cả họ biết về tình trạng sức khỏe của mình.

– Chưa thực hiện: Hỗ trợ tiếp cận dịch vụ y tế và động viên những người nhiễm HIV thừa nhận họ đã nhiễm HIV;

– Chưa thực hiện: Cung cấp các thiết bị y tế (phát bao cao su miễn phí) cho công nhân tại lán trại;

Tuy nhiên về phía các nhà thầu cũng đã tổ chức khám sức khoẻ định kỳ cho các công nhân viên và cũng đã có tư vấn cho các cán bộ công nhân viên, lao động tìm đến trạm y tế xã khi cần thiết cần được tư vấn. Tại các nhà thầu chưa có cán bộ chuyên trách, kinh nghiệm tập huấn, truyền thông về phòng chống HIV/AIDS, các bệnh lây truyền qua đường tình dục

d) Kết quả 4: Quản lý dự án

– Chưa thực hiện: Đào tạo/tập huấn nâng cao nhận thức về Giới sẽ được cung cấp cho nhân viên Ban QLDA, các tổ chức địa phương và các nhà thầu.

– Chưa thực hiện: Tất cả các hoạt động phát triển năng lực sẽ bao gồm các mục tiêu cho phụ nữ tham gia và dân tộc thiểu số.

III. 3. VỀ DÂN TỘC THIỂU SỐ:

1. NGUYÊN NHÂN CHƯA THỰC HIỆN GAP – EMDP

– Tại tất cả các tiểu dự án khảo sát đêu có cán bộ được phân công nhiệm vụ về chính sách an toàn xã hội. Tuy nhiên lại chưa được đào tạo, tập huấn các chính sách an toàn của WB

– Chưa có kinh nghiệm thực hiện các dự án của nhà tài trợ nên chưa biết thực hiện như thế nào.

– Tư vấn thực hiện các báo cáo SA/ESIA chưa nói rõ với các ban về tầm quan trọng của việc thực hiện các chính sách an toàn của WB trong quá trình triển khai dự án. Khi báo cáo SA/ESIA được phê duyệt các ban cũng không rõ hoạt động này sẽ tiếp tục cần triển khai như thế nào? Ai thực hiện? ngân sách cần lấy từ đâu.

– Về phía các ban gặp khó khăn về vốn đối ứng vượt trần nợ công do vậy cần phải xin ý kiến của tỉnh để xin thêm vốn để triển khai. Tiến hành lồng ghép các hoạt động, tận dụng các nguồn lực sẵn có của địa phương.

2. CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI KHÁC

Qua thực tế khảo sát tại hiện trường và phỏng vấn một số hộ dân, người lao động tư vấn nhận thấy còn một số tồn đọng:

– Một số nhà thầu chưa có đường dây nóng/số điện thoại liên quan tới công tác tư vấn chăm sóc, sức khoẻ, khám chữa bệnh cho các cán bộ/công nhân viên, người lao động

– Các lao động phần nhiều chưa được tập huấn về phòng chống HIV/AIDS, STIs.

– Một số lao động đang làm việc chưa có hợp đồng, cũng như chưa được đóng bảo hiểm theo quy định

– Một số nán trại chưa đảm bảo an toàn vệ sinh môi trường như chưa có thùng rác, nhà vệ sinh còn tạm bợ. Nhà tắm không kín đáo

– Một số nhà thầu chưa có tủ thuốc được đặt tại khu nán trại, nhà điều hành hay tủ thuốc lưu động tại công trường. Một số tủ thuốc chưa có bao cao su còn nghèo nàn ít thuốc.

– Việc xe tải chuyên trở nguyên vật liệu thi công quá trọng lượng đã làm hỏng, nún đường đi lại của bà con. Hoặc xe chở vật liệu đi chung với đường đi lại của dân địa phương, bụi bẩn, thiếu che chắn, không được tưới nước rửa đường. Người dân phản ánh rất nhiều về tình trạng bụi bặm.

– Việc xả nước, tháo nước trong hồ đập trong quá trình thi công cần thông báo với tần suất nhiêu hơn nữa đối với hộ dân để nguòi dân nắm rõ tránh tình trạng nước hồ cạn gây thiệt hải việc nuôi trồng thuỷ sản/cá của bà con.

– Đơn vị thi công thiếu/không có các biển báo hiệu cần thiết (Biển báo công trình, biển cảnh báo khu vực nguy hiểm, số điện thoại liên hệ, biển chỉ dân an toàn, nội quy công trường, thiếu bình phòng cháy chữa cháy…)

3. KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT

a) Kết luận:

– Chỉ có tiểu dự án Đồng Bể tỉnh Thanh Hoá đã thực hiện lồng ghép GAP và EMDP. Trong khi đó, các tỉnh còn lại hầu hết chưa thực hiện 2 kế hoạch này. Tuy nhiên, một vài chỉ số trong GAP cũng đã đạt được như không sử dụng lao động trẻ em, nhà thầu có tuyển dụng lao động địa phương, lao động nữ và các hộ bị ảnh hưởng gần ngay khu vực thi công các hồ, đập.

b) Đề xuất:

Về phía Ban QLDA

– Tư vấn hỗ trợ ban thực hiện báo cáo SA/ESIA cũng cần trao đổi rõ với các ban về việc vì sao cần phải thực hiện những chính sách an toàn của WB. Cũng như hướng dẫn các ban về việc thực hiện, ngân sách thực hiện cho các hoạt động này.

– Cần có chuyên gia/tư vấn hướng dẫn thực hiện các chính sách an toàn của WB như đã đề xuất trong các báo cáo SA/ESIA đã được lập.

– Từ phía cán bộ chịu trách nhiệm theo dõi thực hiện các chương trình chính sách an toàn cũng cần được tham gia tập huấn, đào tạo . Bên cạnh đó, họ cũng cần cam kết sẽ tham gia thực hiện lâu dài trong suốt quá trình thực hiện dự án. Trường hợp cán bộ đó không còn làm trong dự án cũng cần truyền đạt lại những nội dung này cho người kế nghiệp nhiệm vụ của mình.

– Ban QLDA cũng cần đưa ra công văn/ thông báo với các bên liên quan cùng phối hợp với các nhà thầu, chính quyền địa phương thực hiện các chỉ số như đã đề cập trong GAP – EMDP

Về phía các nhà thầu

– Cũng cần phải lập các biểu mẫu theo dõi nhân sự của đơn vị. Bên cạnh đó những điều khoản được cam kết/ký về các chính sách an toàn trong hợp đồng giữa nhà thầu với ban quản lý cũng cần phải thực hiện. Tránh trường hợp đưa ra nhưng không/chưa thực hiện như hiện nay.

– Nhà thầu cũng phải cử cán bộ theo dõi, chịu trách nhiệm thực hiện các chính sách an toàn xã hội theo như yêu cầu. Các cán bộ này cũng cần được tập huấn, đào tạo về chính sách WB

– Nhà thầu cần có sự kết nối, thông báo tuyển dụng đến với chính quyền địa phương sở tại, với trưởng thôn, chi hội phụ nữ các thôn về nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông, lao động nữ, lao động là các hộ BAH.

– Tại các nán trại của nhà thầu cần đảm bảo an toàn, sạch sẽ cho các công nhân. Tủ thuốc cố định và di động cũng cần phải có trong các nhà thầu. Trong tủ thuốc ngoài các loại thuốc thiết yếu, bông băng cũng cần phải có bao cao su sẵn có được đặt trong đó.

– Nhà thầu cũng cần phải có số điện thoại, đường dây nóng ít nhất là của trạm y tế xã tư vấn về chăm sóc sức khoẻ cho các cán bộ công nhân viên, người lao động. Số điện thoại cần dán ngay tại nán trại, nhà điều hành của đơn vị thi công.

– Đối với các lao động nhà thầu cần phải có hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm y tế, xã hội đầy đủ.

III.4. VỀ MÔI TRƯỜNG

1. Khối lượng công việc và tiến độ thi công

Tỉnh Sơn La có 07 hồ chứa nước thuộc dự án WB8, do Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn quản lý.

Hiện nay dự án đang triển khai và thi công đồng loạt tất cả các hồ của dự án. Ước tính khối lượng công việc đã thực hiện đạt khoảng 85-90%.

2. Công tác tổ chức và nhân sự giám sát an toàn môi trường

– Cơ cấu tổ chức của Ban có đầy đủ các bộ phận chuyên trách khác nhau, trong đó có 1 cán bộ phụ trách về an toàn môi trường và xã hội.

– Nhà thầu thi công và giám sát thi công có cán bộ phụ trách về công tác an toàn môi trường.

3. Một số tồn tại cần khắc phục và khuyến nghị của đoàn giám sát

TT

Phát hiện

Khuyến nghị

1

Tổ chức nhân lực và tập huấn về an toàn môi trường:

– Cán bộ phụ trách về công tác an toàn môi trường và vệ sinh lao động của nhà thầu và giám sát thi công không có mặt thường xuyên trên công trường.

– Nhà thầu chưa tập huấn về an toàn môi trường và vệ sinh trên công trường thi công cho công nhân

PPMU cần kiểm tra và yêu cầu tư vấn giám sát và nhà thầu thi công phải bố trí cán bộ chuyên trách về công tác an toàn môi trường và vệ sinh lao động thường xuyên có mặt tại công trường để đảm bảo công tác kiểm tra và giám sát nhà thầu tuân thủ các biện pháp giảm thiểu tác động môi trường trong suốt quá trình thi công.

– Nhà thầu cần tổ chức tập huấn về công tác an toàn cho toàn bộ công nhân trước khi được tham gia thi công. Tư vấn giám sát cần kiểm tra đầy đủ và đảm bảo công nhân đã được tập huấn mới được tham gia thi công trên công trường

2

Chưa cung cấp được đầy đủ các giấy tờ:

– Các giấy tờ kiểm định các thiết bị đang tham gia thi công

– Các giấy tờ liên quan tới công tác vận chuyển chất thải kèm tuyến đường vận chuyển

– Hợp đồng thu gom và vận chuyển xử lý chất thải nguy hại

– Nhà thầu cần lập đầy đủ các hồ sơ về công tác an toàn, đặc biệt lưu ý các thiết bị được đưa vào thi công phải được kiểm định về kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền cấp

– PPMU và Tư vấn giám sát cần đôn đốc nhà thầu tuân thủ đầy đủ các quy định và có đủ các giấy tờ pháp lý mới cho thi công

3

Nhà thầu có sổ nhật ký thi công nhưng chưa cập nhật đến vấn đề môi trường

Nhật ký thi công của nhà thầu và tư vấn giám sát ngoài các thông tin về tiến độ thi công, các công việc triển khai trong ngày, cần bổ sung các thông tin đến việc sử dụng các thiết máy móc, nhân lực, và các vấn đề môi trường phát sinh hàng ngày.

4

Khu vực thi công đã có biển báo công trình nhưng còn thiếu thông tin về người đứng đầu kèm số điện thoại liên lạc của cả chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu thi công

Biển báo cần đầy đủ các thông tin về công trình, đơn vị chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu thi công, thông tin về người đứng đầu có thể giải quyết các khiếu nại kèm số điện thoại liên lạc của cả chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu thi công

5

Biển cảnh báo, nội quy, quy định về ứng xử, vệ sinh môi trường, an toàn lao động… trong khu lán trại, công trường chưa có

Tại khu công trường và khu lán trại công nhân, nhà thầu cần bổ sung các biển báo về quy định ứng xử, biển báo an toàn lao động, biển báo vệ sinh môi trường,…

6

Khu vực thi công chưa được rào chắn xung quanh, đặc biệt là các vị trí nguy hiểm như đầu khu vực công trường thi công Bản Củ 2 cạnh đường đi lại, chưa có biển cảnh báo nguy hiểm

Nhà thầu cần lập ngay hàng rào chắn tại các khu vực nguy hiểm do thi công và có biển cảnh báo, có thể sử dụng đèn chiếu sáng vào ban đêm tại khu vực nguy hiểm hoặc đèn phản quang.

7

Phương tiện vận chuyển vật liệu khi ra vào công trình không được che đạy theo quy định

Nhà thầu cần tuân thủ việc che đạy nguyên vật liệu khi vận chuyển để đảm bảo an toàn giao thông và tránh sự phát tán vật liệu ra môi trường. Tư vấn giám sát và PPMU cần giám sát chặt chẽ nhà thầu trong suốt quá trình vận chuyển vật liệu

8

Các tuyến đường xung quanh khu vực công trường có phương tiện thi công và vận chuyển vật liệu không được tưới ẩm hàng ngày

Với các tuyến đường giao thông có phương tiện vận chuyển vật liệu cho dự án cũng như các khu vực xung quanh công trường thi công phải được tưới ẩm thường xuyên, đặc biệt vào những ngày hanh khô để hạn chế bụi phát sinh và giảm thiểu các tác động tới giao thông khu vực

9

Thu gom và xử lý chất thải sinh hoạt của công nhân:

– Nhà thầu chưa trang bị các thùng chứa rác thải sinh hoạt tại công trường và lán trại công nhân theo quy định

– Khu vực thi công không có đơn vị thu gom rác thải sinh hoạt nên nhà thầu tự thu gom và xử lý bằng phương pháp đốt ngay tại khu vực

– Khu lán trại có nhà vệ sinh nhưng chưa đảm bảo

– Nhà thầu cần trang bị các thùng chứa rác thải sinh hoạt tại khu công trường và khu lán trại công nhân theo đúng cam kết trong kế hoạch hoạch bảo vệ môi trường (mỗi nơi từ 2-3 thùng chứa)

– Lắp đặt các biển báo về vệ sinh môi trường và có chế tài đối với công nhân tại khu công trường và khu lán trại công nhân

– Bố trí nhân lực làm công tác vệ sinh hàng ngày tại khu lán trại và khu công trường thi công.

10

Rác thải nguy hại: Các chất thải nguy hại như thùng chứa dầu, dầu thải,… chưa được thu gom theo đúng quy định

– Tại khu công trường và khu lán trại công nhân, nhà thầu cần trang bị ít nhất mỗi nơi 01 thùng chứa chất thải nguy hại (có nhãn, có nắp đạy)

– Bố trí ít nhất 01 vị trí để tập kết các chất thải nguy hại. Vị trí tập kết này phải được xây dựng theo đúng quy định (có mái che, nền chống thấm và có biển báo,…)

11

Khu lán trại và công trường thi công, nnhà thầu chưa trang bị tủ thuốc y tế, bình phòng cháy chữa cháy

Nhà thầu cần trang bị ít nhất 01 tủ thuốc với đầy đủ các dụng cụ và thuốc sơ cứu ban đầu, trang bị 4-6 bình chữa cháy tại khu vực dễ xảy ra cháy nổ ở công trường thi công (khu tập kết nhiên liệu,..) và duy trì trong suốt quá trình thi công