Báo cáo nhanh Quảng Ninh

Đoàn công tác Ngân hàng thế giới, CPO và các tư vấn làm việc với PPMU Quảng Ninh

Kết quả giám sát Dự án sửa chữa và nâng cao an toàn đập (WB8),

tỉnh Quảng Ninh

Thực hiện: Tư vấn Giám sát độc lập Bên thứ 3, bao gồm cả kiểm toán nội bộ (ISC)

(Kèm theo Văn bản số /CPO-WB8 ngày /5/2019 của Ban CPO)

I. GIÁM SÁT THỰC HIỆN DỰ ÁN:

Thông tin chung:

Tiểu dự án WB8 tỉnh Quảng Ninhtiểu dựán 1 chỉ có một hồ và hiệnđang được thi công là hồ Khe Chè, ước tính khối lượng thi công ước đạt 90% khối lượng của tiểu dự án.

Tiểu dựán 2 có 8 hồ chứa cần sửa chữa nâng cấp, hiện nay đã đấu thầu xong xây lắp dự kiến sẽ kí hợp đồng trong tháng 05/2019.

Ban quản lý dự án đã có cơ cấu tổ chức với đầy đủ các bộ phận chuyên trách.

TVGS Ban QLDA tự thực hiện công tác giám sát thi công.

I.1. Thiết kế, thi công:

a) Hồ sơ thiết kế

Về hồ sơ thiết kế: Toàn bộ hồ sơ thiết kế đã được thông qua thấm tra, thấm định và phê duyệt.

– Thành phần hồ sơ tuân thủ đầyđủ theo trình tự được qui định trong khung an toàn đập và theo các quy chuẩn của Việt Nam hiện hành (Báo cáo an toàn đập, kế hoạch hành động cho các đập, hồ sơ lập dựán, hồ sơ thiết kế BVTC).

– Chất lượng hồ sơ: Xem xét nhanh hồ sơ thiết kế BVTC đoàn TVGS độc lập bên thứ 3 đề nghị xem xét lại nội dung sau:

+ Đất đắp mái thượng lưu một số hồ chứa hiện nay đang để độ đầm chặt K>=0.95 là không đúng với tiêu chuẩn (từ đập cấp III trở lên đất đắp đầm chặt phảiđạt K>=0.97).

b) Về cơ cấu của PPMU

Có đầyđủ các quyếtđịnh bổ nhiệm và phân công công tác cho từng thành viên.

c) Công tác thi công ngoài hiện trường

Đoàn TVGS (ISC) đã tiến hành kiểm tra một hồ duy nhấtđang thi công là hồ Khe Chè.

– Các công việc sẽ triển khai thi công theo hồ sơ thiết kế bao gồm: (1)Mở rộng tràn xả lũ, (2) sửa chữa nhà van cống và thay mới cửa van và hệ thốngđóng mở, (3) làm lại mặt đập và bọc bê tông tường chắn sóng, (4) làm đường cứu hộ, (5) làm mới nhà QLVH.

– Các công việcđã vàđang thực hiện tại thờiđiểm kiểm tra: (1) mở rộng tràn xả lũđạt 80% khối lượng nhưng chưa nghiệm thu, (2) sửa chữa nhà van cống đã hoàn thành chưa lắp đặt cửa van mới, (3) đã hoàn thành công tác bọc lại tường chắn sóng mặt đập thi công được 50% khối lượng, (4) đã hoàn thành công tác thi công nhà QLVH.

– Về tiến độ thi công thực tế so với tiến độ trong hợp đồngđã kí: Tiến độ thi công thực tếđápứng tương đối khớp so với tiến độ trong hợp đồng.

– Về công tác tổ chức trên công trường có một số nổi cộm sau:

+ Đơn vị thi công không cung cấp được sơ đồ tổ chức thi công trên công trường: Giám đốc dựán, chỉ huy trưởng, phòng kỹ thuật, nội nghiệp, vật tư và các tổ đội thi công.

+ Chưa có bản cam kết về kế hoạch giảm thiểuô nhiễm môi trường trong quá trình thi công (phải được phòng TNMT huyện phê chuẩn), chưa có biên bản thống nhất vớiđịa phương và cư dân về việc sử dụng các tuyến đường để phục vụ công tác vận chuyển vật liệu và đất thải.

+ Chưa cung cấp được các chứng chỉ kiểmđịnh về máy móc thi công trên công trường.

+ Không cung cấp được hồ sơ biện pháp thi công chi tiếtđược TVGS của Chủ đầu tư phê duyệt.

+ Việcđơn vị thi công đắp đường thi công sát chân đập có thể đẩy nhanh được tiến độ và giảm thiểu đền bù GPMB nhưng do vậy cũng phát sinh một vấn đề cần lưu ý như sau: Do đường thi công đắp gần sát đốngđá tiêu nước nên đã tạo nên một số vũngđọng nước ngay chân đốngđá, hiện nay mùa mưa đang bắt đầu nếu không thoát nước tốt tại các vùng trũng này dẫn đến nước dâng và bùn đất lấp nhét vào đống là sẽ đẩy cao đường bão hoà trong thân đập có thể sẽ gây nguy hiểm cho đập trong trường hợp mưa to kéo dài và lũ về nhanh.

– Về chất lượng thi công:

+ Công tác thi công mặt đập: Để đẩy nhanh tiến độ thi công đơn vị thi công đã cho đổ bê tông các băng dài hàng chục mét liên tục vàđiều nàyđã không đúng so với bản vẽ thiết kế được duyệt (cứ 5m phải có một khớp nối giấy dầu nhựa đường) hậu quảđã xuất hiện các vết nứt ngang trên cácđoạn mặt đậpđã đổ. Để cho khớp thiết kế nhà thầuđã dùng máy cắt bê tông để cắt các băng 5m (nhưng không cắt hết chiều dày 20cm mà chỉ cắt 10cm) sau đó sẽ đổ bi tum vào các khe đó. Tuy vậyISC cũng nhận thấy việc làm như vậy chưa đạt yêu cầu kỹ thật vì các khớp nối ngoài nhiệm vụ không cho nước thấm xuống dưới nền còn có nhiệm vụ khácđó là tăng độ cứng của bản bê tông chống nứt trong trường hợp lún không đều và không phát sinh ứng suất kéo trong bê tông khi giãn nở vì nhiệt.

+ Không cung cấp được hồ sơ quản lý chất lượng, các chứng chỉ CO CQ và các kết quả thí nghiệm của vật liệu đầu vào.

– Về công tác an toàn lao động:

+ Không có kỹ sư về an toàn lao động. Chưa tổ chức các lớp tập huấn cho người lao động về các công tác an toàn trên công trường.

+ Công nhân thi công không có các đồ bảo hộ (mũ, giày, găng tay…).

+ Lán trại cho công nhân rất tạm bợ.

+ Dây điện phục vụ công tác hàn, cắt thépthi công tràn đượcđể ngay trên lốiđi lại.

I.2. Đấu thầu và quản lý hợp đồng:

1. Thực trạng:

a) Đấu thầu:

TDA 1:

-Tư vấn và phi tư vấn: Đã thực hiện xong toàn bộ 12/12 gói thầu.

– Xây lắp: Trao thầu gói thầu XL Khe Chè

TDA 2:

-Tư vấn và phi tư vấn: Đã thực hiện xong toàn bộ 9/9 gói thầu.

– Xây lắp: đang thực hiện công tác đấu thầu

b) Quản lý hợp đồng:

– TDA 1: Tổng Giá trị giải ngân 22.453.320.667 đồng/Tổng giá hợp đồng 30.734.572.000 đồng.

Trong đó:

+ TV: Tổng Giải ngân cho các gói TV giá trị là 5.786.654.000 đồng

+ XL: Tổng Giải ngân cho gói XL giá trị là 16.666.666.667 đồng

– TDA 2:Tổng Giá trị giải ngân 18.000.000.000 đồng /Tổng giá hợp đồng: 27.250.206.800 đồng.

Trong đó:

TV: Tổng Giải ngân cho các gói TV giá trị là: 18.000.000.000 đồng.

XL: Tổng Giải ngân cho gói XL giá trị là: 0 đồng.

2. Một số phát hiện.

a) Đấu thầu:

– Công tác tập hợp hồ sơ tương đối đầy đủ, các tài liệu pháp lý đóng kèm theo báo cáo xét thầu.

– Gói thầu xây lắp thuộc TDA 1 đánh giá HSDXTC sai quy trình ở nội dung sửa lỗi (sửa giá trào thầu của nhà thầu trào về nguyên tắc nội dung này sẽ thực hiện ở bước thương thảo hợp đồng)

b) Quản lý hợp đồng:

– Về tiến độ và chất lượng: Xem nhận xét của CG giám sát thi công. Tiến độ hoàn thành 90% khối lượng công việc đảm bảo tiến độ theo hợp đồng .

– Giá thành:

+ TV và phi TV: Tuân thù và đảm bảo các quy định.

+ XL: Chưa đánh giá được do chỉ mới tạm ứng theo hợp đồng.

– ATLĐ và VSMT: Xem nhận xét của CG giám sát thi công và CG môi trường.

3. Nguyên nhân

– Chủ quan/thiếu kinh nghiệm trong quá trình đánh giá HSDT.

– Công trình vừa thi công nhưng vẫn phải phục vụ sản xuất.

– Đối với nhà thầu: (i) Công nhân kỹ thuật không tuân thủ các quy định về kỹ thuật thi công; (ii) Cán bộ phụ trách kỹ thuật hạn chế về số lượng, buông lỏng quản lý và thiếu tinh thần trách nhiệm.

– Đối với Tư vấn giám sát: (i) Buông lỏng quản lý, thiếu tinh thần trách; (ii) Năng lực thực hiện của cán bộ/đơn vị Tư vấn giám sát có phần hạn chế, huy động không đúng nhân sự.

4. Giải pháp đề xuất:

– Tăng cường năng lực cho Tổ chuyên gia.

– Dựa trên điều kiện thực tế lập lại tiến độ thi công có tính đến yếu tố bất thường về thời tiết, thời gian dừng thi công phục vụ sản xuất và thay đổi thiết kế đảm bảo thời gian hoàn thành như trong hợp đồng đã ký kết.

– Các Nhà thầu huy động nhân sự đúng với đề xuất và hợp đồng đã ký kết.

– Nhà thầu cần tuân thủ đúng các cam kết và biện pháp đảm bảo ATLĐ và VSMT như trong Hồ sơ đề xuất.

– Chủ đầu tư cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát.

II – KIỂM TOÁN NỘI BỘ:

1. Thực trạng

-Tiểu dự án WB8 tỉnh Phú Thọ đang triển khai thi công bao gồm 9 hồ các loại.

– Tổng giá trị giải ngân lũy kế đến 31/12/2018 là 39.887 triệu đồng.

– Cơ cấu tổ chức kế toán bao gồm 01 kế toán trưởng và thủ quỹ.

– Hệ thống Báo cáo tài chính và sổ sách kế toán đầy đủ theo quy định.

2. Phát hiện, nguyên nhân, giải pháp xử lý.

a. Phát hiện

-Gói thầu số 06 – Tư vấn khảo sát, lập thiết kế bản vẽ thi công, dự toán (bao gồm cả điều tra khảo sát mối), nhà thầu liên danh Tổng công ty tư vấn xây dựng Thủy lợi Việt Nam – CTCP, Công ty cổ phần tư vấn và xây dựng An Thịnh, Viện kỹ thuật công trình và Viện sinh thái và bảo vệ công trình sử dụng nguồn vốn đối ứng tỉnh đã thực hiện xong nhưng chưa thanh toán cho nhà thầu theo quy định trong hợp đồng.

– Tính đến thời điểm kết thúc kiểm toán, Dự án chưa có đầy đủ các Biên bản đối chiếu công nợ đối với các nhà thầu tại thời điểm cuối năm tài chính.

– Kế toán chưa ghi nhận lãi tiền gửi ngân hàng của khoản tiền gửi bảo hành dự án số tiền 44.652 đồng.

– BQLDA đang theo dõi tài sản là Máy in có nguyên giá < 10 triệu đồng là tài sản cố định. Theo quy định hiện hành, một trong các điều kiện để tài sản được ghi nhận là TSCĐ là nguyên giá > 10 triệu đồng

b. Nguyên nhân

-Do nguồn vốn đối ứng chưa được bố trí kịp thời và nhà thầu gặp khó khăn trong quá trình lập hồ sơ thanh toán.

– BQLDA đã thực hiện gửi BB đối chiếu công nợ nhưng chưa nhận được phản hồi.

– BQLDA chưa rõ cách ghi nhận tiền lãi nên chưa ghi nhận.

– BQLDA chưa nắm vững quy định hiện hành về quản lý và sử dụng TSCĐ.

c. Giải pháp

-BQLDA cần làm việc với các cơ quan hữu quan để vốn đối ứng được bố trí kịp thời theo nhu cầu của BQLDA, đồng thời phối hợp với nhà thầu để tìm ra và giải quyết các khó khăn trong quá trình lập hồ sơ thanh toán.

– BQLDA cần tiếp tục tiến hành đối chiếu số dư công nợ với nhà thầu tại thời điểm cuối năm và tiến hành điều chỉnh chênh lệch nếu có.

– Kế toán phản ghi nhận bổ sung bút toán Nợ TK 112/ Có TK 441: 44.652 đồng.

– BQLDA cần theo dõi, ghi nhận TSCĐ theo quy định hiện hành.

III. GIÁM SÁT VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN TOÀN MÔI TRƯỜNG & XÃ HỘI.

III.1. Về Tái định cư:

a. Thực trạng

– Tiểu dự án WB8 “ Sửa chữa, nâng cấp cụm đầu mối hồ chứa Khe Chè” tỉnh Quảng Ninh thực hiện tại xã An Sinh, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh. Toàn bộ tiểu dự án có 8 hộ và Công ty TNHH 1 Thành viên Thủy lợi Đông Triều (là đơn vị quản lý vận hành hồ chứa Khe Chè) bị ảnh hưởng bởi dự án, đất bị thu hồi là đất ở chân đập, tổng diện tích thu hồi là 4,75ha. Tất cả các hộ dân đều được bồi thường hoa màu, cây trồng trên đất và không được bồi thường giá trị đất vì đây là đất khai hoang, không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Công ty TNHH một thành viên Đông Triều bị thu hồi đất và không được đền bù vì công trình sau này sẽ được bàn giao cho công ty này quản lý. Tổng số tiền đền bù cho các hộ dân là 251.718.000 đồng. Việc chi trả đền bù đã được hoàn thành vào ngày 31/1/2019.

– Trong hai ngày 2 và 3 tháng 5 năm 2019, tư vấn tái định cư ISC đã tới làm việc tại ban quản lý dự án tỉnh Quảng Ninh và đi thực địa tại Hồ Khe Chè.

b. Phát hiện, nguyên nhân, giải pháp.

Công bố thông tin và tham vấn cộng đồng:

-Quy trình công bố thông tin và tham vấn cộng đồng tuân thủ theo yêu cầu của WB. Nhà thầu chủ động đứng ra tổ chức tham vấn, kết hợp với cán bộ Ban quản lý dự án, hội đồng đền bù và UBND xã An Sinh. Tất cả các hộ bị ảnh hưởng đều là người Kinh. Các cuộc họp tham vấn được tổ chức tại thôn.

– Trong quá trình tham vấn, không phát tờ thông tin dự án theo yêu cầu trong chính sách an toàn của WB. Việc công bố thông tin được thực hiện trên hệ thống loa truyền thanh của xã và qua các cuộc họp dân.

Kiểm kê tài sản bị thiệt hại và lập phương án bồi thường

Việc áp giá bồi thường được thực hiện theo các căn cứ pháp lý của Chính phủ và của Tỉnh. Tư vấn đã kiểm tra mẫu một số quyết định bồi thường hộ gia đình và thấy việc áp giá là chính xác.

Quá trình kiểm đếm được thực hiện công khai và theo đúng quy định, người dân được tham gia vào quá trình kiểm đếm. Đoàn kiểm đếm có trưởng thôn, chính quyền xã, hội đồng bồi thường và cán bộ của PPMU.

Sau khi kiểm kê, danh sách kiểm kê được dán công khai tại văn phòng UBND xã.

Chi trả tiền bồi thường

Việc chi trả bồi thường đúng theo quy định của Việt Nam, được thực hiện công khai tại Ủy ban nhân dân xã, có đại diện của Ban đền bù, ban quản lý dự án tỉnh Quảng Ninh và Ủy ban nhân dân xã tham gia. Các hộ bị ảnh hưởng được cấp bộ hồ sơ gồm biên bản kiểm kê tài sản, phương án bồi thường hỗ trợ, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, quyết định thu hồi đất và giấy biên nhận đã nhận đủ tiền đền bù.

Giám sát nội bộ

-PPMU Quảng Ninh cử cán bộ chuyên trách tham gia phối hợp với Hội đồng Đền bù Tái định cư, để nắm bắt vấn đề báo cáo giám đốc dự án và đưa thông tin vào các báo cáo tiến độ định kỳ.

– Cán bộ chuyên trách của PPMU theo dõi sát sao quá trình thực hiện đền bù giải tỏa mặt bằng.

Hỗ trợ người dễ bị tổn thương và ổn định nâng cao đời sống

Tiểu dự án tỉnh Quảng Ninh không có hộ nào thuộc diện dễ bị tổn thương theo chính sách của WB.

Các khoản hỗ trợ ổn định nâng cao đời sống đã được tính thành tiền và đưa vào đơn giá đền bù, không có chương trình riêng.

Theo nội dung phỏng vấn sâu các hộ dân thì giá bồi thường cây cối là thấp so với thị trường. Phần lớn các hộ trồng Bạch đàn lâu năm nhưng chưa cho thu hoạch và cây cảnh (Mai Tứ quý) nhưng đơn giá bồi thường áp là thấp hơn so với giá thị trường.

Khiếu kiện, khiếu nại

Hiện nay UBND Xã chưa nhận được đơn thư khiếu nại nào của các hộ dân về vấn đề bồi thường giải phóng mặt bằng. Người dân ủng hộ dự án vì họ nhận thấy lợi ích từ việc nâng cấp đập và được xây các tuyến đường mới.

Ý kiến của những hộ bị ảnh hưởng về tác động của quá trình nâng cấp sửa chữa công trình: Quá trình thi công gây lún nền đường, vỡ mương, ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân, bụi bẩn và tiếng ồn của xe chở vật liệu ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của người dân, do vậy, người dân mong muốn đẩy nhanh tiến độ thi công hoàn thành công trình để người dân thuận tiện trong việc đi lại.

Việc mở rộng chân đập phải thu hồi đất của người dân là các diện tích đất khai hoang từ năm 1991, khi áp giá bồi thường họ muốn được bồi thường thêm công khai hoang.

Các vấn đề khác tại PPMU

Về năng lực cán bộ PPMU Quảng Ninh: Các vấn đề chính sách an toàn chưa được chú trọng và chưa được các cơ quan thực hiện hiểu rõ. PPMU Quảng Ninh mong muốn được hướng dẫn thêm về giám sát chính sách an toàn xã hội.

PPMU Quảng Ninh giao một cán bộ chuyên trách vấn đề tái định cư của PPMU Quảng Ninh, đã được CPO mời đi tập huấn về chính sách an toàn của WB. Tuy nhiên khi tư vấn xuống làm việc thì được biết cán bộ đó mới nghỉ việc, công việc này được giao lại cho 1 cán bộ kỹ thuật kiêm nhiệm.

Việc lưu trữ văn bản giấy tờ: về cơ bản là đầy đủ.

III.2. Giới và Dân tộc thiểu số:

1. Thực trạng

a. Kết quả 1: Nâng cao an toàn đập, cải thiện điều kiện thủy lợi

1.1.1. Các chỉ số đã đạt

– Tất cả các TDA đều: Không thuê lao động trẻ em. Thực tế khảo sát không thấy có trẻ em tham gia lao động và trong hợp đồng thi công giữa nhà thầu và Ban QLDA cũng đã đề cập đến điều khoản này

– Tất cả các TDA Lao động nam và nữ sẽ nhận được tiền công lao động như nhau cho cùng một loại công việc; Tiền công giao động từ 180-280 nghìn/ngày, chưa bao gồm tiền ăn trưa. Tuỳ từng mức độ công việc khác nhau mà mức lương sẽ khác nhau

1.1.2. Các chỉ số chưa đạt/chưa thực hiện:

– Chưa có số liệu thống kê về việc ưu tiên hộ nghèo, hộ dễ bị tổn thương tham gia vào lao động phổ thông. Chưa có sự kết nôi giữa nhà thầu và chính quyền địa phương các xã

b. Kết quả 2: Tăng cường năng lực cho người dân để khai thác lợi thế của tiểu dự án

Chưa thực hiện hoạt động của kết quả này để đạt Tối thiểu 30% phụ nữ tham gia vào các buổi học khuyến nông

c. Kết quả 3: Nâng cao nhận thức về các tệ nạn xã hội tiềm năng cho các đối tượng dễ bị tổn thương

– Chưa thực hiện: Chương trình phòng chống HIV/AIDS và buôn bán người:

– Chưa thực hiện: Chương trình giảm thiểu rủi ro dựa vào cộng đồng: Thông tin về giảm thiêu rủi ro sẽ được chuyển tới các xã, thôn BAH bởi dự án sử dụng phương pháp tiếp cận có sự tham gia với trọng tâm là các hộ nghèo và các hộ dễ bị tổn thương (ví dụ nhóm người DTTS, hộ gia đình có chủ hộ là nữ, hộ có người già, người tàn tật)

– Chưa thực hiện: Các tài liệu, thông tin phải phù hợp về ngôn ngữ, văn hóa và giới, đặc biệt cần phải dịch ra nhiều thứ tiếng dân tộc tùy thuộc vào từng vùng;

– Chưa thực hiện: Hội phụ nữ, đại diện trung tâm phòng chống HIV/AIDS và xã sẽ đào tạo các tuyên truyền viên cho mỗi xã/thôn trong vùng dự án.

– Chưa thực hiện: Chương trình sẽ được thực hiện tại các thôn và trong phiên chợ thông qua phân phát tài liệu dự án, tài liệu về chương trình và sử dụng loa phóng thanh

Chương trình giảm thiểu nguy cơ trong quá trình xây dựng:

– Chưa thực hiện: PMU và nhà thầu sẽ phối hợp chặt chẽ với các dịch vụ y tế ở xã, huyện để triển khai các chương trình nâng cao nhận thức, đào tạo, phòng, chuẩn đoán và điều trị bệnh cho người lao động.

– Chưa thực hiện: Tất cả các chương trình và tài liệu được xây dựng có lồng ghép các vấn đề giới, bao gồm tính dễ bị tổn thương và nhu cầu của nam và nữ.

– Chưa thực hiện: Nhà thầu sẽ: Triển khai các chương trình tăng cường nhận thức cho người lao động và cộng đồng bao gồm thông tin, giáo dục, tuyên truyền đề cập đến vấn đề lây nhiễm HIV và hướng dẫn các biện pháp phòng ngừa.

– Chưa thực hiện: Tư vấn miễn phí và khuyến khích người lao động xét nghiệm HIV để đảm bảo rằng tất cả họ biết về tình trạng sức khỏe của mình.

– Chưa thực hiện: Hỗ trợ tiếp cận dịch vụ y tế và động viên những người nhiễm HIV thừa nhận họ đã nhiễm HIV;

– Chưa thực hiện: Cung cấp các thiết bị y tế (phát bao cao su miễn phí) cho công nhân tại lán trại;

Tuy nhiên về phía các nhà thầu cũng đã tổ chức khám sức khoẻ định kỳ cho các công nhân viên và cũng đã có tư vấn cho các cán bộ công nhân viên, lao động tìm đến trạm y tế xã khi cần thiết cần được tư vấn. Tại các nhà thầu chưa có cán bộ chuyên trách, kinh nghiệm tập huấn, truyền thông về phòng chống HIV/AIDS, các bệnh lây truyền qua đường tình dục

d)Kết quả 4: Quản lý dự án

– Chưa thực hiện: Đào tạo/tập huấn nâng cao nhận thức về Giới sẽ được cung cấp cho nhân viên Ban QLDA, các tổ chức địa phương và các nhà thầu.

– Chưa thực hiện: Tất cả các hoạt động phát triển năng lực sẽ bao gồm các mục tiêu cho phụ nữ tham gia và dân tộc thiểu số.

III. 3. Về Dân tộc thiểu số:

1.NGUYÊN NHÂN CHƯA THỰC HIỆN GAP – EMDP

– Tại tất cả các tiểu dự án khảo sát đêu có cán bộ được phân công nhiệm vụ về chính sách an toàn xã hội. Tuy nhiên lại chưa được đào tạo, tập huấn các chính sách an toàn của WB

– Chưa có kinh nghiệm thực hiện các dự án của nhà tài trợ nên chưa biết thực hiện như thế nào.

– Tư vấn thực hiện các báo cáo SA/ESIA chưa nói rõ với các ban về tầm quan trọng của việc thực hiện các chính sách an toàn của WB trong quá trình triển khai dự án. Khi báo cáo SA/ESIA được phê duyệt các ban cũng không rõ hoạt động này sẽ tiếp tục cần triển khai như thế nào? Ai thực hiện? ngân sách cần lấy từ đâu.

– Về phía các ban gặp khó khăn về vốn đối ứng vượt trần nợ công do vậy cần phải xin ý kiến của tỉnh để xin thêm vốn để triển khai. Tiến hành lồng ghép các hoạt động, tận dụng các nguồn lực sẵn có của địa phương.

2.CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI KHÁC

Qua thực tế khảo sát tại hiện trường và phỏng vấn một số hộ dân, người lao động tư vấn nhận thấy còn một số tồn đọng:

– Một số nhà thầu chưa có đường dây nóng/số điện thoại liên quan tới công tác tư vấn chăm sóc, sức khoẻ, khám chữa bệnh cho các cán bộ/công nhân viên, người lao động

– Các lao động phần nhiều chưa được tập huấn về phòng chống HIV/AIDS, STIs.

– Một số lao động đang làm việc chưa có hợp đồng, cũng như chưa được đóng bảo hiểm theo quy định

– Một số nán trại chưa đảm bảo an toàn vệ sinh môi trường như chưa có thùng rác, nhà vệ sinh còn tạm bợ. Nhà tắm không kín đáo

– Một số nhà thầu chưa có tủ thuốc được đặt tại khu nán trại, nhà điều hành hay tủ thuốc lưu động tại công trường. Một số tủ thuốc chưa có bao cao su còn nghèo nàn ít thuốc.

– Việc xe tải chuyên trở nguyên vật liệu thi công quá trọng lượng đã làm hỏng, nún đường đi lại của bà con. Hoặc xe chở vật liệu đi chung với đường đi lại của dân địa phương, bụi bẩn, thiếu che chắn, không được tưới nước rửa đường. Người dân phản ánh rất nhiều về tình trạng bụi bặm.

– Việc xả nước, tháo nước trong hồ đập trong quá trình thi công cần thông báo với tần suất nhiêu hơn nữa đối với hộ dân để nguòi dân nắm rõ tránh tình trạng nước hồ cạn gây thiệt hải việc nuôi trồng thuỷ sản/cá của bà con.

– Đơn vị thi công thiếu/không có các biển báo hiệu cần thiết (Biển báo công trình, biển cảnh báo khu vực nguy hiểm, số điện thoại liên hệ, biển chỉ dân an toàn, nội quy công trường, thiếu bình phòng cháy chữa cháy…)..

3.KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT

a) Kết luận:

– Các Tiểu dự án tại Quảng Ninh chưa thực hiện lồng ghép GAP và EMDP. Tuy nhiên, một vài chỉ số trong GAP cũng đã đạt được như không sử dụng lao động trẻ em, nhà thầu có tuyển dụng lao động địa phương, lao động nữ và các hộ bị ảnh hưởng gần ngay khu vực thi công các hồ, đập.

b) Đề xuất:

Về phía Ban QLDA

– Tư vấn hỗ trợ ban thực hiện báo cáo SA/ESIA cũng cần trao đổi rõ với các ban về việc vì sao cần phải thực hiện những chính sách an toàn của WB. Cũng như hướng dẫn các ban về việc thực hiện, ngân sách thực hiện cho các hoạt động này.

– Cần có chuyên gia/tư vấn hướng dẫn thực hiện các chính sách an toàn của WB như đã đề xuất trong các báo cáo SA/ESIA đã được lập.

– Từ phía cán bộ chịu trách nhiệm theo dõi thực hiện các chương trình chính sách an toàn cũng cần được tham gia tập huấn, đào tạo . Bên cạnh đó, họ cũng cần cam kết sẽ tham gia thực hiện lâu dài trong suốt quá trình thực hiện dự án. Trường hợp cán bộ đó không còn làm trong dự án cũng cần truyền đạt lại những nội dung này cho người kế nghiệp nhiệm vụ của mình.

– Ban QLDA cũng cần đưa ra công văn/ thông báo với các bên liên quan cùng phối hợp với các nhà thầu, chính quyền địa phương thực hiện các chỉ số như đã đề cập trong GAP – EMDP

Về phía các nhà thầu

– Cũng cần phải lập các biểu mẫu theo dõi nhân sự của đơn vị. Bên cạnh đó những điều khoản được cam kết/ký về các chính sách an toàn trong hợp đồng giữa nhà thầu với ban quản lý cũng cần phải thực hiện. Tránh trường hợp đưa ra nhưng không/chưa thực hiện như hiện nay.

– Nhà thầu cũng phải cử cán bộ theo dõi, chịu trách nhiệm thực hiện các chính sách an toàn xã hội theo như yêu cầu. Các cán bộ này cũng cần được tập huấn, đào tạo về chính sách WB

– Nhà thầu cần có sự kết nối, thông báo tuyển dụng đến với chính quyền địa phương sở tại, với trưởng thôn, chi hội phụ nữ các thôn về nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông, lao động nữ, lao động là các hộ BAH.

– Tại các nán trại của nhà thầu cần đảm bảo an toàn, sạch sẽ cho các công nhân. Tủ thuốc cố định và di động cũng cần phải có trong các nhà thầu. Trong tủ thuốc ngoài các loại thuốc thiết yếu, bông băng cũng cần phải có bao cao su sẵn có được đặt trong đó.

– Nhà thầu cũng cần phải có số điện thoại, đường dây nóng ít nhất là của trạm y tế xã tư vấn về chăm sóc sức khoẻ cho các cán bộ công nhân viên, người lao động. Số điện thoại cần dán ngay tại nán trại, nhà điều hành của đơn vị thi công.

– Đối với các lao động nhà thầu cần phải có hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm y tế, xã hội đầy đủ.

III.4. VỀ MÔI TRƯỜNG

1. Khối lượng công việc và tiến độ thi công

– Tỉnh Quảng Ninh có 09 hồ chứa nước thuộc Dự án WB8, do BQLDA trồng rừng Viêt – Đức vừa là đơn vị quản lý vừa là đơn vị giám sát thi công.

– Dự án được chia làm 02 tiểu dự án bao gồm:

+ Tiểu dự án 1: Sửa chữa, nâng cấp bảo đảm an toàn hồ chứa nước Khe Chè tỉnh Quảng Ninh, hiện nay nhà thầu xây lắp đã triển khai xây dựng và ước tính khối lượng công việc đã hoàn thành khoảng 90%.

+ Tiểu dự án 2: Sửa chữa, nâng cấp bảo đảm an toàn 08 hồ chứa nước đã được phê duyệt, hiện nay tiểu dự án đã lựa chọn xong nhà thầu thi công và đang thương thảo để ký hợp đồng thi công gói thầu xây lắp, dự kiến trong tháng 5/2019 sẽ bàn giao mặt bằng cho các nhà thầu triển khai thi công.

2. Công tác tổ chức và nhân sự giám sát an toàn môi trường

– PPMUQuảng Ninh vừa là đơn vị quản lý dự án vừa là đơn vị giám sát thi công.

– Cơ cấu tổ chức của Ban có đầy đủ các bộ phận chuyên trách khác nhau, trong đó có 1 cán bộ phụ trách về an toàn môi trường và xã hội.

– Nhà thầu thi công chưa có cán bộ phụ trách về công tác an toàn môi trường.

3. Một số tồn tại cần khắc phục và khuyến nghị của đoàn giám sát

TT

Phát hiện

Khuyến nghị

1

Tổ chức nhân lực và tập huấn về an toàn môi trường:

– Nhà thầu chưa bố trí cán bộ làm công tác an toàn môi trường cho công trình dự án

– Nhà thầu chưa tập huấn về an toàn môi trường và vệ sinh trên công trường thi công cho công nhân

Tư vấn giám sát thi công cần bố trí cán bộ chuyên trách về công tác an toàn môi trường và vệ sinh lao động. Cán bộ chuyên trách này phải có đầy đủ năng lực chuyên môn về lĩnh vực an toàn môi trường và phải thường xuyên có mặt trên công trường đề giám sát nhà thầu thi công

– Nhà thầu thi công phải bố trí ít nhất 01 cán bộ làm kiêm nhiệm công tác an toàn môi trường và vệ sinh công trường. Các cán bộ này phải được tập huấn về an toàn môi trường và phải hiểu được các nhiệm vụ mà nhà thầu phải thực hiện để đảm bảo an toàn môi trường và vệ sinh trong quá trình thi công

2

Chưa cung cấp được đầy đủ các giấy tờ:

– Sơ đồ tổ chức thi công, tiến độ thi công, tiến độ huy động công nhân, trang thiết bị máy móc

– Các giấy tờ kiểm định các thiết bị đang tham gia thi công

– Báo cáo giám sát nội bộ của PPMU chưa được lập

– Các giấy tờ liên quan tới công tác vận chuyển chất thải kèm tuyến đường vận chuyển

– Hợp đồng thu gom và vận chuyển xử lý chất thải nguy hại

– Nhà thầu cần lập đầy đủ các hồ sơ về công tác an toàn, đặc biệt lưu ý các thiết bị được đưa vào thi công phải được kiểm định về kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền cấp

– PPMU và Tư vấn giám sát cần đôn đốc nhà thầu tuân thủ đầy đủ các quy định và có đủ các giấy tờ pháp lý mới cho thi công

3

Công tác giám sát và quan trắc môi trường định kỳ tại khu vực công trường thi công theo ESIA chưa được thực hiện

Đề nghị PPMU cần thực hiện nghiêm chỉnh quy định về công tác quan trắc giám sát môi trường định kỳ theo đúng cam kết trong ESIA/EIA đã được phê duyệt.

4

Công tác tập huấn an toàn môi trường cho công nhân tham gia thi công trên công trường chưa được thực hiện

Nhà thầu cần tổ chức tập huấn về công tác an toàn cho toàn bộ công nhân trước khi được tham gia thi công. Tư vấn giám sát cần kiểm tra đầy đủ và đảm bảo công nhân đã được tập huấn mới được tham gia thi công trên công trường

5

Nhà thầu có sổ nhật ký thi công nhưng chưa cập nhật đến vấn đề môi trường

Nhật ký thi công của nhà thầu và tư vấn giám sát ngoài các thông tin về tiến độ thi công, các công việc triển khai trong ngày, cần bổ sung các thông tin đến việc sử dụng các thiết máy móc, nhân lực, và các vấn đề môi trường phát sinh hàng ngày.

6

Khu vực công trường thi công có biển báo công trình nhưng chưa đầy đủ thiếu các thông tin cần thiết

Yêu cầu nhà thầu cần lắp đặt ngay biển báo công trình tại khu vực thi công và khu lán trại công nhân. Biển báo cần đầy đủ các thông tin về công trình, đơn vị chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu thi công, thông tin về người đứng đầu có thể giải quyết các khiếu nại kèm số điện thoại liên lạc của cả chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu thi công

7

Biển nội quy, quy định về ứng xử, vệ sinh môi trường, an toàn lao động… trong khu lán trại, công trường chưa có

Tại khu công trường và khu lán trại công nhân, nhà thầu cần bổ sung các biển báo về quy định ứng xử, biển báo an toàn lao động, biển báo vệ sinh môi trường,…

8

Khu vực thi công chưa được rào chắn xung quanh, đặc biệt là các vị trí nguy hiểm như vị trí thi công đập tràn chưa có biển cảnh báo nguy hiểm

Nhà thầu cần lập ngay hàng rào chắn tại các khu vực nguy hiểm do thi công và có biển cảnh báo, có thể sử dụng đèn chiếu sáng vào ban đêm tại khu vực nguy hiểm hoặc đèn phản quang.

9

Bãi tập kết nguyên vật liệu tại khu vực thi công đập tràn còn bừa bãi, chưa được thu dọn, chưa có biện pháp bảo quản nguyên vật liệu khi trời mưa.

Đề nghị nhà thầu cần thu gom, dọn dẹp hàng ngày và có các biện pháp bảo vệ tránh rửa trôi vật liệu xuống hồ và gây mất vệ sinh khu vực.

10

Công nhân chưa được trang bị quần áo, thiết bị bảo hộ.

Nhà thầu cần trang bị ngay và đầy đủ quần áo và thiết bị bảo hộ cho công nhân, đồng thời có chế tài đối với công nhân không sử dụng.

Tư vấn giám sát thi công cần theo dõi và kiên quyết không cho công nhân tham gia thi công nếu không sử dụng các thiết bị và quần áo bảo hộ lao động

11

Thu gom và xử lý chất thải sinh hoạt của công nhân:

– Nhà thầu chưa trang bị các thùng chứa rác thải sinh hoạt tại công trường và lán trại công nhân theo quy định

– Khu vực thi công không có đơn vị thu gom rác thải sinh hoạt nên nhà thầu tự thu gom và xử lý bằng phương pháp đốt ngay tại khu vực

– Khu lán trại có nhà vệ sinh nhưng chưa đảm bảo, ý thức của công nhân chưa đáp ứng yêu cầu

– Nhà thầu cần trang bị các thùng chứa rác thải sinh hoạt tại khu công trường và khu lán trại công nhân theo đúng cam kết trong kế hoạch hoạch bảo vệ môi trường (mỗi nơi từ 2-3 thùng chứa)

– Tập huấn về công tác an toàn và vệ sinh môi trường cho tất cả các công nhân

– Lắp đặt các biển báo về vệ sinh môi trường và có chế tài đối với công nhân tại khu công trường và khu lán trại công nhân

12

Rác thải nguy hại:

– Nhà thầu chưa có hợp đồng với đơn vị có chức năng thu gom và xử lý chất thải nguy hại tại khu công trường và khu lán trại công nhân

– Các chất thải nguy hại như thùng chứa dầu, dầu thải,… chưa được thu gom theo đúng quy định

– Tại khu công trường và khu lán trại công nhân, nhà thầu cần trang bị ít nhất mỗi nơi 01 thùng chứa chất thải nguy hại (có nhãn, có nắp đạy)

– Bố trí ít nhất 01 vị trí để tập kết các chất thải nguy hại. Vị trí tập kết này phải được xây dựng theo đúng quy định (có mái che, nền chống thấm và có biển báo,…)

13

Nhà thầu chưa trang bị tủ thuốc y tế, bình phòng cháy chữa cháy tại khu vực công trường và khu lán trại công nhân

Nhà thầu cần trang bị ít nhất 01 tủ thuốc với đầy đủ các dụng cụ và thuốc sơ cứu ban đầu, trang bị 4-6 bình chữa cháy tại khu vực dễ xảy ra cháy nổ ở công trường thi công (khu tập kết nhiên liệu,..) và duy trì trong suốt quá trình thi công

14

Lán trại công nhân tại khu vực thi công đập tràn chưa đảm bảo, mang tính chất tạm bợ, công tác vệ sinh môi trường chưa đảm bảo vệ sinh và an toàn cho công nhân

– Nhà thầu cần thực hiện ngay việc xây dựng lán trại cho công nhân tại khu vực công trường, hoặc có thể thuê nhà dân cho công nhân ở nhưng khu vực công trường cần lắp đặt ngay nhà vệ sinh cho công nhân

– Thường xuyên nhắc nhở công nhân giữ gìn vệ sinh, dọn dẹp khu lán trại và khu công trường.

– Bố trí và phân công người làm công tác vệ sinh môi trường hàng ngày

15

Việc thi công điện còn chưa đảm bảm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho công nhân, đặc biệt là ở các công đoạn hàn, cắt theo,… (dây điện để ngay trên lối đi lại)

Nhà thầu cần khắc phục và lắp đặt lại ngay hệ thống đường điện phục vụ thi công, dây điện cần được mắc trên cao, ít người qua lại, có hệ thống bảo vệ,….