Báo cáo nhanh Hà Tĩnh

Hồ Khe Cò

KẾT QUẢ GIÁM SÁT DỰ ÁN SỬA CHỮA VÀ NÂNG CAO AN TOÀN ĐẬP (WB8), TỈNH HÀ TĨNH

Thực hiện : Tư vấn Giám sát độc lập bên thứ 3, bao gồm cả kiểm toán nội bộ (ISC)

(Kèm theo Văn bản số 1309/CPO-WB8 ngày 23/10/2019 của Ban CPO)

1. GIÁM SÁT THỰC HIỆN DỰ ÁN

1.1. Thông tin chung

Dự án “Sửa chữa và nâng cao an toàn đập” (WB8) do Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ WB8 được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi tại Quyết định số 4638/QĐ-BNN-HTQT ngày 09/11/2015. Theo đó, tỉnh Hà Tĩnh được đầu tư xây dựng sửa chữa, nâng cấp 25 hồ chứa tiềm năng, với Tổng mức đầu tư: 21,53 triệu USD, tương đương 484.430 triệu Việt Nam đồng.

Trong đó:

+ Phần vốn WB: 20,40 triệu USD, tương đương 459.005 triệu VNĐ;

+ Phần vốn đối ứng: 1,13 triệu USD, tương đương 25.425 triệu VNĐ;

Vốn UBND tỉnh Hà Tĩnh vay lại Ngân sách Trung ương với tỷ lệ 15% (vốn WB), tương ứng giá trị 3,060 triệu USD, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ký Thỏa thuận với Bộ Tài chính tại Hợp đồng số 23/QLN-DP ngày 08/02/2018.

1.2. Cơ cấu tổ chức của PPMU:

– Dự án WB8 tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2014 đến nay đã thay đổi chủ đầu tư 04 lần. Thay đổi thứ 3 ngày 25/01/2017, dự án do Sở NN & PTNT Hà Tĩnh làm chủ đầu tư theo quyết định số 368/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hà Tĩnh về việc điều chỉnh chủ Đầu từ và thành lập Ban Quản lý dự án Tiểu dự án thành phần Sửa chữa và nâng cao an toàn đập tỉnh Hà Tĩnh. Ngày 02/02/2017, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định số 423/QĐ-UBND bổ nhiệm ông Nguyễn Đình Dũng giữ chức vụ Giám đốc ban quản lý dự án WB8.

– Thay đổi thứ 4 ngày 12/12/2017, dự án do Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thông theo quyết định số 3713/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hà Tĩnh.

– Tuy nhiên, đến nay các quyết định số 368/QĐ-UBND về thành lập BQLDA và số 423/QĐ-UBND bổ nhiệm Giám đốc BQLDA vẫn chưa có văn bản bãi bỏ hiệu lực.

– Ban mới có quyết định thành lập Ban với bộ máy 88 người quản lý các dự án trong tỉnh và dự án WB8. Các cán bộ đang thực hiện công việc triển khai các tiểu dự án WB8 là cán bộ của Ban mới được phân công thực hiện kiêm nhiệm chưa có quyết định thành lập Ban WB8 riêng. Vấn đề này cần yêu cầu tỉnh Hà Tĩnh hoàn thành sớm thủ tục hành chính để Ban triển khai công tác thuận lợi. Đồng thời có bộ máy tổ chức thực hiện vì tiến độ đã quá chậm nguy cơ tiểu dự án 2 sẽ không kịp giải ngân, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện toàn dự án.

Kiến nghị: Hiện nay tính pháp lý của đơn vị quản lý dự án đang có sự mâu thuẫn trong các quyết ban hành của UBND tỉnh. Theo chủ quan của Tư vấn dự kiến các mốc thời gian để thực hiện tại Hà Tĩnh như sau:

– Thời gian để các cơ quan tham mưu cho UBND tỉnh ra được quyết định thu hồi hoặc thành lập được BQLDA đảm bảo được tính pháp lý và được các cơ quan thực hiện dự án (CPO/TCTL/Bộ NN&PTNT) cũng như nhà tài trợ chấp thuận mất khoảng 3 tháng.

– Thời gian đấu thầu, thực hiện và thẩm định phê duyệt các nội dung: Lập FS, các báo cáo CSAT và TKBVTC – TDT mất khoảng từ 12 đến 15 tháng.

– Thời gian đấu thầu và thi công xây lắp mất khoảng từ 21 đến 24 tháng.

Như vậy tổng thời gian để hoàn thành xây lắp, bàn giao đưa vào sử dụng chưa kể đến việc kéo dài hợp đồng do các yếu tố bất khả kháng như thay đổi thiết kế, bão lũ,… mất từ 36 đến 42 tháng.

Trong khi đó tính đến thời điểm đóng khoản vay (tháng 6/2022) chỉ còn lại 30 tháng. Vậy dự án sẽ bị kéo dài từ 6 đến 12 tháng.

Vậy đề nghị CPMU/CPO cũng như Bộ NN&PTNT đôn đốc CĐT và làm việc với UBND tỉnh tháo gỡ khó khăn đảm bảo tiến độ dự án như đã cam kết không ảnh hưởng chung đến toàn dự án.

1.3. Thiết kế, thi công

a) Thực trạng

Tiểu dự án WB8 tỉnh Hà Tĩnh đang triển khai chuẩn bị đầu tư 2 tiểu dự án:

– Tiểu dự án 1 (Bao gồm 8 hồ chứa, trong đó có 3 đập lớn, 5 đập nhỏ): Hiện tại đã lập xong thiết kế BVTC đang thẩm tra và thẩm định.

– Tiểu dự án 2 (Bao gồm 17 hồ chứa, trong đó có 4 đập lớn, 13 đập nhỏ): Hiện tại đã thông qua danh mục, đề cương lựa chọn nhà thầu tư vấn lập báo cáo chính sách an toàn, báo cáo sàng lọc môi trường xã hội. Chủ đầu tư đang tổ chức lựa chọn nhà thầu, đề cương lựa chọn tư vấn lập báo cáo an toàn đập, tư vấn lập báo cáo NCKT.

b) Hồ sơ thiết kế:

Toàn bộ hồ sơ thiết kế tiểu dự án số 1 đã lập xong BVTC, đang thẩm tra và thẩm định, tuy nhiên sau khi xem xét hồ sơ đoàn TVGS độc lập bên thứ 3 có một số nhận xét chung cho tất cả các hồ như sau:

– Về tiến độ thực hiện: Tiến độ thực hiện các tiểu dự án quá chậm. Hiện tại tiến độ thực hiện tiểu dự án số 1 có thể hoàn thành, còn tiểu dự án 2 có nguy cơ sẽ không kịp giải ngân, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện toàn bộ dự án. Vì thời gian còn lại 3 năm, mất 2 năm thi công còn 1 năm làm công tác chuẩn bị đầu tư mà FS còn chưa lập. Tổ chức Ban còn chưa rõ ràng, chưa thanh lý được các hợp đồng tư vấn KSTK đã ký cũng như chưa triển khai được công tác KSTK mới. Nếu các bên liên quan không vào cuộc quyết liệt thì tiểu dự án 2 này sẽ không triển khai được.

– Gia cố tấm lát BTCT mái thượng lưu nằn trên tấm bạt gia cá tiếp giáp với đất, có lỗ thoát nước bằng PVC, đầu ống bịt vải lọc. Giải pháp kỹ thuật này sẽ hạn chế rất lớn việc tiêu nước mái thượng lưu tạo áp lực đẩy gây sạt lở mái. Nên bổ sung 10cm cát lọc dưới tấm BTCT lát mái để làm lớp thu và truyền nước về lỗ thoát.

– Thoát nước từ quả trám hạ lưu ra rãnh xương cá, chỉ cần bố trí ở 2 cạnh dưới và lớp lọc phải có cát, sỏi mỗi lớp 10-15cm chứ không phải mỗi sỏi không.

– Kênh xả hạ lưu tràn đoạn gia cố mái cần có hệ thống lọc tam giác.

– Ngoài ra ở hồ Bượm tường cánh thượng lưu tràn cần xem lại ổn định và có một số ý kiến nhỏ cụ thể sẽ báo cáo sau.

– Ngoài ra đối với các bể tiêu năng sau tràn bị cắt dọc thành các miếng nhỏ cần kiểm tra ổn định tấm tiêu năng, chống đẩy nổi. Các góc giữa tường và đáy của kết cấu chữ U BTCT cần vát nách tăng cứng.

b) Công tác thi công ngoài hiện trường:

Do các tiểu dự án 1, tiểu dự án 2 của tỉnh Hà Tĩnh chưa triển khai thi công, do đó đoàn TVGS (ISC) không đi kiểm tra hiện trường.

1.4. Đấu thầu và giải ngân các hợp đồng

1.3.1. Thực trạng

a) Đấu thầu:

– Tiểu dự án 1:

+ Vốn WB: Hiện chỉ mới thực hiện đấu thầu được gói thầu Tư vấn khảo sát, lập thiết kế BVTC-DT Tiểu dự án1.

+ Vốn vay: Đã thực hiện được 7 gói thầu bao gồm các gói thầu: (i) Khảo sát địa hình, địa chất; (ii) Lập FS; (iii) Thẩm tra FS; (iv) Thẩm tra hồ sơ TKBVTC – TDT; (v) Báo cáo ATĐ; (vi) Báo cáo ĐTM; (vii) Báo cáo SA và RAP.

– Tiểu dự án 2: Chưa thực hiện được được bất kỳ gói thầu nào.

b) Giải ngân các hợp đồng:

– Nguồn vốn WB: Chưa giải ngân.

– Nguồn vốn đối ứng: Đã giải ngân được 7,5 tỷ/13,122 tỷ giá trị hợp đồng ký kết, đạt tỷ lệ là 57,2%.

1.3.2. Một số phát hiện

a) Đấu thầu của tiểu dự án 1:

– Giá gói thầu và hình thức lựa chọn trong KHĐT ở giai đoạn đoạn lập DAĐT không phù hợp với quy định tại điều 54 của Nghị định 63 hướng dẫn về việc thực hiện Luật đấu thầu số 43.

– Các bước thương thảo hợp đồng, phê duyệt kết quả đấu thầu và hoàn thiện, ký kết hợp đồng không phù hợp với quy định tại điều 38 của Luật đấu thầu số 43.

– Tập hồ sơ pháp lý, báo cáo đánh giá HSDT còn thiếu một số tài liệu có liên quan như: Chứng chỉ hành hành nghệ đấu thầu; Bảng chấm điểm có các thành viên tổ chuyên gia,…

Kiến nghị:

– Đề nghị CĐT rà soát bổ sung các tài liệu còn thiếu vào Tập hồ sơ pháp lý, báo cáo đánh giá HSDT.

– Yêu cầu CĐT nghiêm túc thực hiện đúng các quy định của Luật/Nghị định về lập KHĐT và quy trình lựa chọn nhà thầu. Bên cạnh đó đề nghị CPMU/CPO/ Bộ NN&PTNT kiến nghị với cơ quan quyết định đầu tư (UBND tỉnh) xem xét, thu hồi các văn bản do CĐT ban hành trái Luật.

b) Giải ngân:

Qua kiểm tra hồ sơ nghiệm thu giai đoạn 1 của gói thầu khảo sát địa hình, địa chất (Cty CPTV và XD công trình Miền Trung) các hồ sơ thanh toán cho nhà thầu có sự mâu thuẫn, không đảm bảo quy định về thủ tục tài chính, cụ thể: Hồ sơ nghiệm thu khối lượng hoàn thành (ký tháng 2/2017); Đề rút vốn đầu tư (ngày 19/1/2017); và Hóa đơn cho đợt thanh toán (ngày 2/1/2018).

Ngoài ra Tư vấn ISC quan ngại việc giải ngân cho chi phí quản lý dự án quá nhiều (khoảng 67% giá trị theo kế hoạch) trong khi khối lượng thực hiện dự án khá khiêm tốn, sẽ ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các phần công việc còn lại của dự án.

Kiến nghị: Đề nghị CĐT rà soát kiểm tra lại hồ sơ thanh toán đảm bảo tính pháp lý và quy định về tài chính.

2. KIỂM TOÁN NỘI BỘ

2.1. Thực trạng

Tổng giải ngân lũy kế đến 30/9/2019 là 9 tỷ đồng.

Cơ cấu tổ chức kế toán bao gồm 01 kế toán trưởng và thủ quỹ, kế toán viên đều là các thành viên kiêm nhiệm.

Hệ thống Báo cáo tài chính và sổ sách kế toán đầy đủ theo quy định.

2.2. Phát hiện, nguyên nhân, giải pháp xử lý

a) Quản lý chung dự án

Phát hiện:

– Dự án WB8 tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2014 đến nay đã thay đổi chủ đầu tư 04 lần. Thay đổi thứ 3 ngày 25/01/2017, dự án do Sở NN & PTNT Hà Tĩnh làm chủ đầu tư theo quyết định số 368/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hà Tĩnh về việc điều chỉnh chủ Đầu từ và thành lập Ban Quản lý dự án Tiểu dự án thành phần Sửa chữa và nâng cao an toàn đập tỉnh Hà Tĩnh. Ngày 02/02/2017, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định số 423/QĐ-UBND bổ nhiệm ông Nguyễn Đình Dũng giữ chức vụ Giám đốc ban quản lý dự án WB8.

– Thay đổi thứ 4 ngày 12/12/2017, dự án do Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thông theo quyết định số 3713/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hà Tĩnh.

– Tuy nhiên, đến nay các quyết định số 368/QĐ-UBND về thành lập BQLDA và số 423/QĐ-UBND bổ nhiệm Giám đốc BQLDA vẫn chưa có văn bản bãi bỏ hiệu lực.

Nguyên nhân: Việc ban hành các quyết định của UBND tỉnh Hà Tĩnh về việc tổ chức bộ máy, quản lý dự án có hiệu lực chồng lấn nhau, gây khó khăn cho cơ quan thực hiện.

Giải pháp : PPMU cần có báo cáo UBND tỉnh (cơ quan ban hành các quyết định thành lập) để có hướng dẫn và giải quyết dứt điểm.

b) Lập kế hoạch tài chính

Phát hiện: Dự án có tỷ lệ hoàn thành kế hoạch tài chính của dự án rất thấp. Cụ thể về việc tỷ lệ thực hiện so với kế hoạch vốn phần vốn ODA như sau:

STT

Năm

Kế hoạch vốn

Thực tế giải ngân

Tỷ lệ

1

Năm 2018

64.000 triệu đồng

731 triệu đồng

1%

2

Năm 2019

76.000 triệu đồng

768 triệu đồng

1%

Nguyên nhân:

– Việc lập kế hoạch tài chính, hàng năm chưa được xây dựng và cập nhật phù hợp tiến độ thực hiện thực tế của dự án. Đồng thời, việc lập kế hoạch chưa tính đến giải quyết dứt điểm các vướng mắc để đảm bảo kế hoạch có tính khả thi.

– Tại PPMU chưa có quy trình, chưa có các biện pháp hiệu quả để rà soát tính chặt chẽ, tính khả thi của việc lập kế hoạch.

Giải pháp: PPMU cần chú trọng đến việc lập kế hoạch, tăng cường nhân sự có chuyên môn, kinh nghiệm để kế hoạch đặt ra mang tính khả thi cao, phù hợp với tiến độ thực tế của dự án. Đồng thời cần tăng cường giám sát, đôn đốc thực hiện để đạt được kế hoạch đã được phê duyệt.

c) Quản lý và thanh toán hợp đồng

Phát hiện:

– Hợp đồng tư vấn khảo sát địa hình, địa chất giai đoạn lập dự án Công ty CP Tư vấn và XDCT Miền Trung giá trị hợp đồng 21.224 triệu đồng, giá trị PLHD 18.916 triệu đồng.

– Hồ sơ thanh toán tiền ngày 19/01/2017 số tiền 400 triệu đồng, tuy nhiên hồ sơ quyết toán khối lượng tháng 2/2017 và hóa đơn GTGT ngày 02/01/2018 .

Nguyên nhân: Cán bộ dự án chưa rà soát và tập hợp hồ sơ phù hợp với quy định.

Giải pháp:

– Các hồ sơ đã được lập từ các năm trước, việc thanh toán tiền cũng đã thực hiện. Vì vậy, có thể xảy ra rủi ro khi các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, chi phí dự án có thể không được quyết toán.

– Vì vậy, PPMU cần rà soát các hồ sơ được bàn giao để xem xét hiện trạng hồ sơ thanh toán đã thực hiện, rút kinh nghiệm cho các lần thanh toán tiếp theo của dự án.

d) Việc phân bổ và thực hiện chi phí Quản lý dự án

Phát hiện:

– Hiện nay, PPMU mới chỉ thực hiện giải ngân tiểu dự án 1 của Dự án. Giá trị giải ngân lũy kế đến 30/9/2019 là 9.000 triệu đồng (trong tổng số 187.733 triệu đồng), chiếm tỷ lệ 4,79% tổng giá trị tiểu dự án 1.

– Tuy nhiên, giá trị giải ngân của chi phí quản lý dự án là 1.500 triệu đồng (trong tổng số 2.232 triệu đồng), chiếm tỷ lệ 67% tổng giá trị chi phí quản lý dự án.

– Hơn nữa, kế hoạch giải ngân chi phí quản lý dự án năm 2019 là 768 triệu đồng (trong tổng số kế hoạch giải ngân dự án năm 2019 là 76 tỷ đồng). Đến 30/9/2019, toàn bộ chi phí quản lý dự án năm 2019 đã giải ngân hết trong khi dự án chưa giải ngân được.

Nguyên nhân: Nhân sự và chi phí của Ban quản lý hiện nay thực hiện kiêm nhiệm cho các dự án khác nhau. Việc phân bổ chi phí quản lý tại ban chưa căn cứ trên khối lượng thực hiện của các dự án, chưa có tiêu thức phân bổ chi phí quản lý phù hợp.

Giải pháp: PPMU cần có tiêu thức phân bổ chi phí quản lý phù hợp dự trên khối lượng thực hiện của dự án.

3. GIÁM SÁT VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH AN TOÀN MÔI TRƯỜNG & XÃ HỘI

PPMU Hà Tĩnh có cán bộ chuyên trách để thực hiện các chính sách về an toàn môi trường và xã hội.

Họ và tên

Số điện thoại

Email

Tập huấn CSAT

Trương Quang Huy

0974822883

Quanghuyno1@gmail.com

Đã được tập huấn CSAT của WB

Nguyễn Hồng Sơn

0943678802

Sonkhoa87@gmail.com

Đã được tập huấn

Phạm Thị Lài

0982710345

Lai.locha@gmail.com

Đã được tập huấn

3.1. Về tái định cư

3.1.1. Thực trạng

Toàn bộ 25 hồ đập của tỉnh Hà Tĩnh được chia thành 02 tiểu dự án thành phần. Tiểu dự án 1 bao gồm 8 đập (xem chi tiết tại phụ lục), trong đó có 8 đập lớn Ba Khe tại xã Kỳ Bắc Huyện Kỳ anh, Đập nước xanh tại xã Kỳ Phong, Kỳ anh và đập Khe Có, tại xã Sơn Lễ, huyện Hương Sơn. Còn lại 5 đập nhỏ tại các xã của huyện hương Sơn (2), Kỳ Anh (1), Vũ Quang (1 đập), và Thạch Hà (1)

Tiểu dự án 1: chủ đầu tư đã lựa chọn nhà thầu, kỳ hợp đồng ngày 16/5/2019; đơn vị tư vấn đã hoàn thành công tác khảo sát địa hình, địa chất, mối, đang hoàn thành công tác thiết kế BVTC_DC. Ngày 18/8/2019 đã trình thẩm định, phê duyệt

Báo cáo chính sách an toàn đã thực hiện:

(i) Báo cáo sàng lọc môi trường và xã hội: Đã được WB thông qua tháng 12/2017

(ii) Báo cáo đánh giá tác động môi trường (DTM): UBND tỉnh phê duyệt tại QĐ số 2121/QĐ_UBND ngày 16/7/2018

(iii) Báo cáo đánh giá tác động Môi trường (ESIA), Báo cáo đánh giá xã hội (SA) đã được WB phê duyệt

Tái định cư: Kế hoạch hành động tái định cư (RAP) đã được WB thông qua, UBND tỉnh phê duyệt tại QĐ số 1174?QĐ_UBND ngày 19/4/2019

Tiểu dự án thứ 2 : (17 hồ đập):

(i) Đề cương lựa chọn tư vấn lập Báo cáo chính sách an toàn đã được WB thông qua ngày 26/3/2019

(ii) Kế hoạch lựa chọn gói thầu tư vấn lập báo cáo chính sách an toàn đã được WB thông qua ngày 26/3/2019. Chủ đầu tư đang tổ chức lựa chọn nhà thầu

Giới: đã có bản GAP bằng tiếng anh, chưa có bản tiếng việt

3.1.2. Phát hiện, nguyên nhân, giải pháp xử lý

a) Công bố thông tin và tham vấn cộng đồng:

Quy trình công bố thông tin và tham vấn cộng đồng tuân thủ theo yêu cầu của WB, các hộ dân bị ảnh hưởng của tiểu dự án 1 đã được họp tham vấn tại UBND xã/thôn.

Những người tham gia đã được phát tài liệu công bố thông tin về dự án và chính sách an toàn của dự án.

Bảng Tổng hợp các cuộc họp tham vấn cộng đồng trong thời gian lập RAP:

STT

Thời gian

Địa điểm

Số lượng người tham gia

Nữ

% Nữ

1

28/3/2018

Xã Kỳ Phong

24

4

16.7

2

27/3/2018

Phường Kỳ Trinh

24

10

41.7

3

28/3/2018

Xã Kỳ Bắc

24

17

70.8

4

30/3/2018

Xã Hương Thọ

22

8

36.4

5

30/3/2018

Xã Sơn Lễ

20

4

20.0

6

30/3/2018

Xã Sơn Mai

20

4

20.0

7

30/3/2018

Xã Sơn Tiến

22

4

18.2

8

26/3/2018

Xã Ngọc Sơn

20

10

50.0

9

29/3/2018

Phường Kỳ Thịnh

19

9

47.4

Tổng

195

70

35.9

Chỉ số mục tiêu: 50% phụ nữ tham gia vào các cuộc họp tham vấn cộng đồng, theo số liệu bảng trên chúng ta thấy có 9 cuộc họp tham vấn cộng đồng (trừ 2 cuộc tham vấn chính quyền, đoàn thể) với tổng số 195 người tham gia, trong đó có 70 nữ, đạt 35,9% (Chưa đạt chỉ số mục tiêu của dự án).

Có 2 cuộc họp tham vấn chính quyền đoàn thể, thì cả 2 cuộc đều không có đại diện của Hội phụ nữ tham gia.

Rà soát các Biên bản họp dân cho thấy đa số ý kiến của nam giới phát biểu, rất ít hoặc không có ý kiến phát biểu của phụ nữ.

Thiếu danh sách các hộ bị ảnh hưởng trong phụ lục báo cáo Kế hoạch Tái định cư

b) Các vấn đề khác tại PPMU:

Về năng lực cán bộ PPMU Hà Tĩnh: Các vấn đề chính sách an toàn đã được PPMU quan tâm, và cử 03 cán bộ phụ trách, trong đó có 1 cán bộ phụ trách về vấn đề Tái định cư, một cán bộ phụ trách về vấn đề Môi trường xã hội, và một cán bộ phụ trách về vấn đề giới.

Năng lực và kinh nghiệm: cả 3 cán bộ đã được tham gia các lớp đào tạo tập huấn của WB cũng như các lớp tập huấn của ADB. Cán bộ phụ trách tái định cư đã nắm vững chính sách tái định cư của dự án.

Việc lưu trữ văn bản giấy tờ: được cán bộ chuyên trách làm tốt. Hồ sơ đầy đủ và được quản lý tốt cả bản cứng và file mềm.

3.2. Giới và dân tộc thiểu số

3.2.1. Thực trạng về giới

Cho đến nay vẫn chưa triển khai thực hiện GAP. Cán bộ phụ trách về giới vẫn chưa nắm vững nội dung của GAP cũng như cách thức để thực hiện GAP.

Trong quá trình làm việc tư vấn xã hội đã cùng cán bộ giới của dự án rà soát nội dung cũng như hướng dẫn cách thức thực hiện GAP.

Một số chỉ số trong GAP chưa rõ ràng, khó thực hiện, vì dụ Ouput 13, chỉ số: “Tạo các chỉ số liên quan đến giới trong bộ chỉ số giám sát của dự án”; “Tất cả các xã trong khu vực dự án được giám sát bởi các chỉ số về giới”.

Cán bộ giới chưa phối hợp với cán bộ tái định cư và tư vấn tái định cư để lồng ghép các chỉ số vào các hoạt động của tái định cư, bao gồm: (i) Ít nhất 30% phụ nữ tham gia vào các cuộc họp tham vấn cộng đồng, và có 30% phụ nữ phát biểu được thể hiện trong biên bản họp dân tham vấn cộng đồng.

PPMU chưa lồng ghép giới vào công văn gửi các xã mời các hộ trong khu vực dự án và các bị ảnh hưởng đến tham gia các cuộc họp tham vấn, cụ thể chưa nêu rõ yêu cầu ít nhất 30% phụ nữ tham gia các cuộc họp tham vấn, cũng như khuyến khích ít nhất 30% phụ nữ phát biểu trong các cuộc họp.

Kết quả 4: Quản lý dự án.

Chưa thực hiện : Đào tạo/tập huấn nâng cao nhận thức về Giới sẽ được cung cấp cho nhân viên Ban QLDA, các tổ chức địa phương và các nhà thầu.

Tuy nhiên do cán bộ của PPMU đã thực hiện nhiều dự án trước đây, cho nên hầu hết đã tham gia các lớp tập huấn về giới, chính sách an toàn.

Chưa thực hiện: Tất cả các hoạt động phát triển năng lực sẽ bao gồm các mục tiêu cho phụ nữ tham gia.

Vấn đề vướng mắc lớn nhất của PPMU Hà Tĩnh là Bộ máy quản lý dự án chưa được kiện toàn, dự án WB8 đã được UBND tỉnh thay đổi chủ đầu tư đến 4 lần, và cho đến nay bộ máy cũng chưa được ổn định, vì thế cho nên chưa thể triển khai thực hiện các hoạt động của dự án và đó cũng chính là nguyên nhân dự án bị chậm tiến độ.

3.2.2. Về dân tộc thiểu số

Không có dân tộc thiểu số trong vòng dự án.

3.2.3. Phát triển cộng đồng và các vấn đề xã hội khác

Một số tổ chức được đề cập đến trong GAP như nhóm sử dụng nước “WUA” vẫn chưa xác định. Trong báo cáo “Đánh giá xã hội” tháng 4 năm 2018 do tư vấn thực hiện, có sự nhầm lẫn đáng tiếc: Bảng 1 Kế hoạch hành động về giới, chỉ số A2: Thành lập và hỗ trợ các tổ chức WUA. WUA chữ cái viết tắt “Hội sử dụng nước” Tư vấn đã dịch sai là Hội phụ nữ, vì thế chỉ số này theo tư vấn lập báo cáo xã hội là Thành lập và hỗ trợ Hội liên hiệp phụ nữ, và 30% thành viên của Hội liên hiệp phụ nữ là phụ nữ.

Thành lập ban giám sát cộng đồng tại các xã trong vùng dự án.

3.3. Một số kiến nghị

a) Kiến nghị về tái định cư

Cán bộ phụ trách tái định cư và cán bộ phụ trách giới của PPMU cần làm việc chặt chẽ với Tư vấn tái định cư cập nhật RAP trong thời gian tới nhằm đảm bảo Tư vấn tái định cư tuân thủ tốt hơn chính sách an toàn của dự án, bao gồm:

(i) Công văn gửi các xã cần ghi rõ đại diện các hộ bị ảnh hưởng tham gia các cuộc họp tham vấn có ít nhất 50% nữ.

(ii) Người điều hành các cuộc họp tham vấn cần khuyến khích phụ nữ phát biểu và trong Biên bản các cuộc họp tham vấn cộng đồng cần ghi cụ thể ý kiến phát biểu của phụ nữ và nam giới, đảm bảo ít nhất 30% ý kiến phát biểu là nữ.

(ii) Cuối biên bản tham vấn cần tổng hợp số người tham gia, số phụ nữ và tỷ lệ nữ tham gia.

(iii) Danh sách người tham gia cần bổ sung thêm cột Giới tính, đánh dấu rõ giới tính của người tham gia nam hay nữ. Cuối danh sách cần thống kê số tổng số người tham gia là bao nhiêu, có bao nhiêu nam và bao nhiêu nữ, tỷ lệ nữ đạt bao nhiêu.

(iv) Lập bảng tổng hợp tất cả các cuộc tham vấn cộng đồng để thống kê được có bao nhiêu cuộc tham vấn, bao nhiêu người tham gia, bao nhiêu nữ, và tỷ lệ nữ….(theo như Bảng số 1 trên đây).

(v) Lưu trữ bảng gốc các biên bản tham vấn cộng đồng và danh sách những người tham gia để làm hồ sơ phục vụ cho các bên liên quan, đặc biệt là các đoàn WB Mission và đoàn tư vấn giám sát độc lập.

(vi) Bổ sung danh sách các hộ bị ảnh hưởng vào phụ lục của báo cáo RAP.

b) Kiến nghị về giới

Cán bộ phụ trách về giới cần rà soát lại toàn bộ các chỉ số giới trong GAP:

(i) Output A2: Rà soát lại “Nhóm sử dụng nước” tại các xã dự án, nếu đó là Hợp tác xã nông nghiệp phụ trách về thủy lợi thì làm việc với họ để thu thập Quyết định thành lập, danh sách các thành viên. Nếu tỷ lệ nữ trong “Nhóm sử dụng nước” chưa đạt được 30% thì tham mưu cho PPMU có công văn yêu cầu các nhóm sử dụng nước kiện toàn bổ sung thêm nữ nhằm đạt được chỉ số mục tiêu của dự án là 30%.

(ii) Xem xém lại kinh phí thực hiện GAP tại bảng 2: Dự toán đối với kế hoạch hành động giới ở phần cuối của GAP, bởi hiện nay với đề xuất kinh phí quá thấp không dựa vào bất cứ thông tư nào của Bộ tài chính thì không có tính khả thi, không thể thực hiện được.

Nếu PPMU Hà Tĩnh có ý định lồng ghép các hoạt động tập huấn trong GAP vào các lớp tập huấn khác, trong đó có các lớp tập huấn về Môi trường thì cần bổ sung 14,4 triệu kinh phí từ GAP sang các lớp tập huấn môi trường và khi lập kế hoạch tập huấn cần bố trí thêm thời gian cho nội dung tập huấn của GAP.

(iii) Yêu cầu CPO cử chuyên gia Giám sát đánh giá của dự án tập huấn cho PPMU Hà Tĩnh và làm việc với cán bộ giới của Hà Tĩn để lồng ghép các chỉ số giới vào Hệ thống giám sát đánh giá chung của toàn dự án, cũng như hướng dẫn cho cán bộ giới của PPMU Hà Tĩnh xác định rõ nội dung của Ouput 13 trong GAP như đã trình bày ở trên.

c) Kiến nghị về phát triển cộng đồng

(i) Tư vấn lập báo cáo xã hội chỉnh sửa lại những chỗ sai sót như đã nói ở trên

(ii) Làm việc với các xã để xác định “Nhóm sử dụng nước” có phải là Hợp tác xã dịch vụ chịu trách nhiệm về thủy lợi. Thu thập Quyết định thành lập và danh sách của các Nhóm sử dụng nước, nếu tỷ lệ nữ chưa đạt thì tham mưu cho PPMU soạn thảo công văn gửi các xã kiện toàn và bổ sung thêm nữ vào nhóm sử dụng nước

(iii) PPMU cần thu thập đầy đủ các Quyết định thành lập Ban giám sát cộng đồng và danh sách các thành viên ban giám sát cộng đồng lưu giữ đầy đủ tại PPMU

(iv) PPMU cần có công văn cho nhà thầu giới thiệu Ban giám sát cộng đồng của các xã và yêu cầu nhà thầu tạo điều kiện cho các thành viên Ban giám sát cộng đồng thực hiện giám sát công trình, cung cấp các thông tin cần thiết cho Ban giám sát cộng đồng

(v) PPMU yêu cầu Tư vấn giám sát công trình hướng dẫn cho Ban giám sát cộng đồng để các thành viên của Ban giám sát cộng đồng thực hiện nhiệm vụ của họ theo đúng luật định

(vi) Sau khi dự án kết thúc, yêu cầu các xã trong khu vực dự án, cần đưa nội dung bảo vệ hồ đập và hành lang an toàn hồ đập vào hương ước, quy ước của làng, xã.

Lồng ghép vào các cuộc họp tham vấn cộng đồng Phổ biến Luật thủy lợi và đồng thời co các quy định và chế tài xử phạt theo đúng tinh thần của Lật Thủy lợi nhằm đảm bảo người dân không xâm hại đến công trình cũng như vi phạm hành lanh an toàn hồ đập

4. VỀ MÔI TRƯỜNG

4.1 Tình hình thực hiện

Tiểu dự án 1 (8 hồ chứa):

– Báo cáo dánh giá tác động môi trường (ĐTM) được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định 2121/QĐ-UBND ngày 16/7/2018.

– Các hồ chứa của tiểu dự án 1 chưa triển khai thi công.

Tiểu dự án 2 (17 hồ chứa):

– Báo cáo dánh giá tác động môi trường (ĐTM) đang lập, chờ thẩm định, phê duyệt của UBND tỉnh.

4.2 Công tác tổ chức và nhân sự giám sát an toàn môi trường

Cơ cấu tổ chức của Ban có đầy đủ các bộ phận chuyên trách khác nhau, trong đó có 1 cán bộ phụ trách về an toàn môi trường và xã hội.

4.3 Những phát hiện

– Do các hồ của tiểu dự án 1 chưa triển khai thi công nên công tác an toàn môi trường trên công trường chưa thực hiện.

4.3 Kiến nghị của đoàn TVGS ISC

– Trong giai đoạn triển khai thi công, đề nghị PPMU cùng với TVGS và nhà thầu thi công tuân thủ an toàn môi trường theo đúng các tiêu chí đã được lập trong Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được UBND tỉnh phê duyệt.

– Do công tác giám sát môi trường định kỳ được diễn ra trong cả giai đoạn thi công (3 tháng/lần) và giai đoạn vận hành công trình (6 tháng/lần), do Tư vấn giám sát độc lập an toàn môi trường. Để thuận lợi trong công tác giám sát môi trường định kỳ, TVGS ISC kiến nghị trong lúc lập hồ sơ mời thầu TVGS kết hợp luôn nhiệm vụ Lập báo cáo quan trắc môi trường định kỳ trong cả giai đoạn thi công và giai đoạn vận hành công trình.

– Trong hồ sơ mời thầu, đề nghị PPMU lồng ghép: Qui tắc ứng xử Môi trường, xã hội, sức khỏe và an toàn vào trong Tiêu chí đánh giá HSDT của gói thầu thi công xây dựng công trình.

– Trong quá trình triển khai thi công và quản lý vận hành công trình, PPMU tiếp tục theo dõi và cập nhật kết quả việc tuân thủ về An toàn môi trường xã hội.

5. CÔNG TÁC HƯỚNG DẪN PPMU ĐĂNG BÀI, CẬP NHẬT HÌNH ẢNH LÊN TRANG WEB iscwb8.com.vn

Đoàn Giám sát ISC dã hướng dẫn cho anh Trương Quang Huy – Cán bộ kỹ thuật của PPMU Hà Tĩnh về công tác đăng bài, cập nhật tình hình tiểu dự án lên trang Web: iscwb8.com.vn.

Trong quá trình triển khai thực hiện, cán bộ kỹ thuật PPMU chụp ảnh hiện trường các dự án đang thi công để cập nhật lên website để các bên liên quan có thể khai thác và đánh giá được tiến độ cũng như chất lượng thi công của các công trình. Theo quy định cứ 3 tháng một lần các PPMU sẽ phải đăng tải các hình ảnh thi công, bài viết và bảng biểu (theo mẫu) trong đó có điền đầy đủ các thông tin.